Hoe meet je de afstand tot midden frame ?

Ik heb nieuwe Hollowtech trapas-lagers op mijn MTB gezet. Omdat de fiets al niet fijn schakelde, wilde ik ook de uitlijning van de kettingbladen en de cassette controleren.
De vraag is hoe je dat doet ?
Ik heb de hieronder beschreven methode gevolgd, maar hoor graag of er mensen zijn die een handigere aanpak weten.

Ik gebruik een niet-flexibele metalen lineaal die ik aan beide kanten tegen het frame aandruk, horizontaal en op de hoogte van de tanden van het kettingblad. De onderbuis van mijn frame is ovaal, zodat de lineaal daar niet overal aanligt. Ik druk hem wel goed tegen de zitbuis aan.
Dan meet ik met een digitale schuifmaat eerst de afstand D1 tussen de tanden van het grootste kettingblad en de buitenkant van de lineaal als die links (dus niet aan de kant van het kettingblad) aanligt.
Vervolgens meet ik de afstand D2 tussen de binnenkant (de kant die tegen de zitbuis drukt) van de lineaal en de tanden van het grootste kettingblad.
De dikte van de lineaal is D3.
Dan is de afstand van het grootste kettingblad tot het midden van het frame : D4 = ½ (D1 + D2 - D3).

Omdat ik denk dat je de beste uitlijning hebt als het middenblad van een tripel vóór en het middelste kransje in de cassette recht achter elkaar staan, is de afstand tussen het grootste kettingblad en het middenblad nog van belang. Die is vast genormeerd, maar ik heb die waarde op internet niet kunnen vinden. Kent iemand die afstand? Ik schat deze afstand D5 op 6 mm en vond het verrassend moeilijk te meten.
De afstand van het middelste kettingblad tot midden frame is dan D6 = D4 - D5.

Ik heb geprobeerd een en ander zo duidelijk mogelijk in een tekening weer te geven, maar daar ben ik ook niet handig in.

Afbeelding

De afstand van de uitvaleinden van de achtervork D7 heb ik gemeten met een ingeklemde achternaaf. Hij bleek prima overeen te komen met de genormeerde 135 mm.
De afstand van de tanden van het middelste kransje van de cassette tot het uitvaleinde rechts D8 was niet moeilijk te meten.
Hieruit volgt de afstand van het middelste kransje tot het midden van het frame : D9 = ½ D7 - D8.

Ik lees graag hoe anderen dit doen!
Het lijkt mij handiger om de lineaal, of beter een superstijf profieldeel waarvan je de rechtheid kunt controleren, direct op het grote kettingblad legt en dan kijkt bij welk kransje je uitkomt.
Met een timmermansoog ?
Die schuine buis heeft er niet mee te maken. Midden frame meet je op het midden van de zitbuis. De diameter daarvan is bekend en ook de afstand tot de kettingbladen/tussen de bladen is gewoon te meten. Achteraan ken je de maten van de naaf en dus ook waar het middelpunt van het frame is en waar de kransjes al dan niet in de kettinglijn staan.
Maar dat veronderstelt dat de voorbladen in de juiste richting staan. Dat zou je dan apart moeten opmeten en in de berekening brengen.
Beter sla je dus het hele frame over en meet of het kettingblad naar de juiste plek wijst, want dat was het doel: uitlijning van de tandwielen.
Leon schreef:
za 21 mar, 2020 16:34
Het lijkt mij handiger om de lineaal, of beter een superstijf profieldeel waarvan je de rechtheid kunt controleren, direct op het grote kettingblad legt en dan kijkt bij welk kransje je uitkomt.
Wat meer informatie over de gewenste nauwkeurigheid. Het Hollowtech BB heeft 3 spacers van 2 mm breed. Die kun je over links en rechts verdelen. Het gaat dus over een verschuiving van max. 6 mm.
De afstand tussen 2 kransjes op een 9-sp cassette van Shimano en SRAM is 4,34 mm. Je praat dus over de breedte van max anderhalf keer de afstand tussen twee kransjes.
De afstand tussen het BB en de achteras is ongeveer 45 cm.

Je moet dus iets vinden dat én stijf is én niet zo dik dat het niet tussen de benen van de achtervork door kan. Mijn stalen lineaal voldoet aan deze eisen, maar ik kon echt niet vaststellen na een verschuiving van de lineaal over 1-2 kransjes achter dat hij niet recht over het voorblad lag.
Kennelijk heb ik geen timmermansoog.
sjefke schreef:
za 21 mar, 2020 16:45
Die schuine buis heeft er niet mee te maken. Midden frame meet je op het midden van de zitbuis. De diameter daarvan is bekend en ook de afstand tot de kettingbladen/tussen de bladen is gewoon te meten. Achteraan ken je de maten van de naaf en dus ook waar het middelpunt van het frame is en waar de kransjes al dan niet in de kettinglijn staan.
Ik heb het uitgeprobeerd. Het helpt zeer bij het meten met een schuifmaat als je één vaste aanslag hebt en de andere aanslag heel dicht bij het object kunt brengen. Dat kan als ik de linkerkant van de zitbuis (kettingblad zit rechts) als aanslag neem.
Neem ik de rechterkant als aanslag, dan moet ik een beetje sjoemelen omdat de 'bekken' van de schuifmaat niet lang genoeg zijn.
Met jouw methode kwam ik op 54,9 mm afstand tussen het grootste kettingblad en midden frame. Met mijn eigen methode op 56,1 mm.
Dat verschil niet groot en jouw methode is veel eenvoudiger, dus die ga ik overnemen. Bedankt!

Weet je misschien de afstand tussen de kettingbladen van een 9-sp triple?
8 mm.
Als je slecht schakelt zou ik ook eens kijken of je frame recht is, de ketting op voldoende spanning en van de derailleur de B-spanningsschroef voldoende in of auitgedraaid is, daarnaast kan het zijn dat de derailleur niet voldoende kan draaien om de bevestigingsschroef aan de derri-pad. Inmiddels zelf ook al meerdere malen zelf aan de hand gehad. Ik denk dat je die ringen vooral nodig hebt om ervoor te zorgen dat je ketingbladen (of je cranks) niet tegen je liggende achtervork aan komen.
Dus geen antwoord op je vraag.
math schreef:
sjefke schreef:
za 21 mar, 2020 16:45
Die schuine buis heeft er niet mee te maken. Midden frame meet je op het midden van de zitbuis. De diameter daarvan is bekend en ook de afstand tot de kettingbladen/tussen de bladen is gewoon te meten. Achteraan ken je de maten van de naaf en dus ook waar het middelpunt van het frame is en waar de kransjes al dan niet in de kettinglijn staan.
Ik heb het uitgeprobeerd. Het helpt zeer bij het meten met een schuifmaat als je één vaste aanslag hebt en de andere aanslag heel dicht bij het object kunt brengen. Dat kan als ik de linkerkant van de zitbuis (kettingblad zit rechts) als aanslag neem.
Neem ik de rechterkant als aanslag, dan moet ik een beetje sjoemelen omdat de 'bekken' van de schuifmaat niet lang genoeg zijn.
Nog even in een plaatje:

Afbeelding

Lblad is makkelijk en nauwkeurig te meten als je het uitschuifbare deel van de schuifmaat gebruikt:

Afbeelding
daulagari schreef:
zo 22 mar, 2020 09:24
Ik heb het uitgeprobeerd. Het helpt zeer bij het meten met een schuifmaat als je één vaste aanslag hebt en de andere aanslag heel dicht bij het object kunt brengen. Dat kan als ik de linkerkant van de zitbuis (kettingblad zit rechts) als aanslag neem.
Neem ik de rechterkant als aanslag, dan moet ik een beetje sjoemelen omdat de 'bekken' van de schuifmaat niet lang genoeg zijn.
 

Nog even in een plaatje:

Afbeelding

Lblad is makkelijk en nauwkeurig te meten als je het uitschuifbare deel van de schuifmaat gebruikt:

Afbeelding
Niet uitgeprobeerd (wegens de afstand tot de fiets), maar het gaat ook met de "normale bekken" van een schuifmaat als je de zitbuis mee-meet. In het ene geval moet je er een halve buis bijtellen, in het andere een halve aftrekken - en verder natuurlijk nog het verschil met het midden van het kettingblad(enstel).

En check een en ander ook bij verschillende standen van de crank. De purist zal zeggen dat 't niet uit hoort te maken, dat recht gewoon recht is (de purist heeft gelijk).   8)
In de praktijk maakt het soms wel iets uit en soms is dat zelfs opzettelijk. Bij een iets beweeglijker constructie (de een heeft het over comfortabel, anderen noemen dat wellicht slap) kan het lonen om de grootste tandkrans een fractie "uit het lood" te monteren, zodat bij de trap-belasting het samenspel van minimale vervormingen wordt gecompenseerd (bij de kleinere kransen loont zo'n compensatie niet).

Ik bedenk nu ik dit opschrijf dat dergelijke dynamische vervormingen voor een tandriem wellicht een probleem zijn. Zijn daarom de goede tandriem-frames stijver gebouwd ? :?: ?
Daulagiri en Bridgestone, bedankt voor de aanvullingen. Het is me nu wel duidelijk dat ik het veel te ingewikkeld aangepakt heb.

Nog een precisering: ik schreef dat de afstand tussen de kransjes van een 9-sp cassette 4,34 mm was. Dat had ik uit een tabel van Sheldon Brown . Het is natuurlijk de midden-midden afstand, die in technisch jargon de 'steek' heet.
math schreef:
za 21 mar, 2020 16:20
....Omdat de fiets al niet fijn schakelde, wilde ik ook ......
Bij sommige, niet bij alle, voorderailleurs wordt een ideale kettinglijn voorgeschreven.
50 mm ??

Ik ben benieuwd of je derailleur beter is gaan schakelen, nu je deze 50 mm hebt gerespecteerd.

Wanneer een voorderailleur bij mij slecht schakelt, is dat steevast terug te voeren op de afstelling van de schakelkabel.
Op internet staan vele filmpjes over hoe men dat pleegt te doen.
Altijd leuk om je eigen ingeslepen werkwijze nog eens tegen het licht te houden.