Persoonlijk spaakbreukrecord

Alles over fietstechniek en -onderdelen.
Gebruikersavatar
keesswart
Forum Lid
Berichten: 1855
Lid geworden op: 24 juli 2005
Locatie: Leiden
x 390
Contacteer:

Persoonlijk spaakbreukrecord

Berichtdoor keesswart » wo 04 sep, 2019 22:51

Vorig weekend waren we op onze tochtjesfietsen (oude vakantiefietsen die we nog voor tochten dichtbij huis gebruiken en onbewaakt bij winkels durven te stallen) onderweg van Vlissingen naar Leiden.

Kort na ons vertrek uit Vlissingen hoor ik een korte knal uit mijn fiets komen. Een vaag bekend geluid uit een grijs verleden. Na een tijdje herinner ik me dat het breken van een spaak ook zo klinkt. De laatste keer dat bij mij een spaak in een vakantiefiets brak, is minstens 20 jaar terug, toen ik nog op een randonneur met 28 inch wielen reed.
Tijdens het fietsen kijk ik nog even omlaag. Mijn wielen draaien normaal, zonder slag erin. Dan zal het wel wat anders zijn geweest. Misschien mijn Brooks zadel, al heb ik de spanbout daarvan al preventief vervangen door een sterkere bout uit de bouwmarkt. Dat zou ik nu dan toch moeten merken? Even later drinken we koffie in een theetuin en denk ik er al niet meer aan.

Anderhalf uur later hoor ik weer een knal. Mijn wielen draaien nog steeds zonder slag, maar nu stop ik wel om alles te checken. In het achterwiel tref ik twee gebroken spaken aan. Gelukkig niet aan de aandrijfkant (met derailleur), dus in principe makkelijk te repareren als je passende spaken hebt. (Een NBT2 neem ik onderweg niet meer mee sinds we geen grote tochten meer met derailleurfietsen maken.)
De reservespaken die ik bij me heb, blijken alleen op onze huidige vakantiefietsen met Rohloffnaven en naafdynamo’s te passen. Ook de noodspaak die ik al tientallen jaren meezeul, blijk net te kort te zijn, zelfs voor dit compacte 26 inch wiel. Wel heb ik een spaaknippelsleutel bij me.
Gelukkig is het vrijdagmiddag en nog redelijk vroeg. Voorzichtig fietsen we nog 5 km naar Burgh-Haamstede, waar een fietsenmaker is. Daar heeft de monteur pas morgen tijd voor spoedklusjes. Wel kunnen we hier passende spaken kopen. Voor de zekerheid koop ik er gelijk vier.
Op de stoep lukt het met wat buig- en wringwerk om de gebroken spaken in mijn achterwiel te vervangen. Zonder problemen fietsen we de laatste 28 km naar Ouddorp.

De volgende dag, zaterdag, is het strandweer. We fietsen dan slechts 29 km rond Ouddorp. De hete uren brengen we door op het stille strand bij de Kwade Hoek.
Wanneer we tegen de avond naar een strandtent fietsen, hoor ik een vreemd geratel. Er blijkt weer een spaak in het achterwiel te zijn gebroken, zonder dat ik een knal gehoord heb. Deze spaak is niet bij de flens gebroken, maar ergens in het midden. De restanten van de spaak veroorzaken het geratel door los aan de flens en de velg te bungelen en tegen de andere spaken te tikken. Gelukkig is het weer aan de linkerkant van het wiel en heb ik nu een paar reservespaken bij me.

Ik hoop dat het bij drie gebroken spaken blijft, want morgen willen we van Ouddorp naar Leiden fietsen. Helaas hoor ik zondagochtend al na een paar kilometer opnieuw een spaak breken. Bovendien blijkt er nog eentje geruisloos te zijn geknapt. Allebei wederom aan de linker wielzijde. Een van die spaken is zo zwak, dat ik deze moeiteloos met de blote hand in mootjes kan breken.
Ik plaats de laatste reservespaak en maak een plan B. Fietsenmakers zijn vandaag dicht, dus nieuwe spaken gaan we niet vinden. De dichtstbijzijnde treinstatons zijn Schiedam en Delft, nog zo’n 40 km hiervandaan. Allereerst moeten we de bible belt ontvluchten en Hellevoetsluis proberen te bereiken, waar misschien een Halfords open is - als die nog bestaat.
Op de Haringvlietdam hoor ik weer een spaak breken en enkele kilometers voor Hellevoetsluis sneuvelt er nog een. Toch loopt het wiel nog steeds niet aan. In Hellevoetsluis drinken we koffie en ga ik broeden op een plan C.
Ik zou mijn fiets hier kunnen laten staan en met openbaar vervoer naar Leiden kunnen reizen. Daar heb ik nog een oude ligfiets met een geschikt 26 inch achterwiel, dat ik weer mee kan nemen naar Hellevoetsluis. Wel erg tijdrovend, want een retourtje Hellevoetsluis-Leiden met OV duurt wel 4 uur.
Een stuk dichterbij is Ligfietscentrum Brielle, 7 km hiervandaan, waar ik in 2004 mijn eerste ligfiets heb gekocht. Eigenaar Ab herinner ik me als een typische ligfietsenboer, nog eigenwijzer dan gewone fietsenboeren. Destijds weigerde hij mij reservespaken te verkopen, omdat 26 inch wielen zo sterk zouden zijn dat je helemaal geen reservespaken meer nodig had!
Inderdaad heb ik daarna bijna 20.000 ligfietskilometers zonder gebroken spaken gefietst. Voor de rest bleef er van onze Optima’s echter weinig heel. Toen ik daar verslag van deed, heeft Ab de link van zijn website naar mijn ligfietservaringen verwijderd. Tegenwoordig verkoopt hij geen ligfietsen meer, maar verhuurt hij ze alleen nog voor bedrijfsuitjes en vrijgezellenfeestjes. Ik denk niet dat hij nu op het kapotte wiel van mijn oude bukfiets zit te wachten...
We besluiten om naar een metrostation in Spijkenisse te fietsen, 15 km hiervandaan. Dat lukt nog net. Er knappen nog wat spaken wanneer ik mijn fiets in de krappe lift van het metrostation moet wurmen met het voorwiel omhoog en het achterwiel op de grond. In Schiedam is er nog zo’n lift, voordat we in de trein naar Leiden kunnen stappen.
Thuis tel ik maar liefst vijf gebroken spaken, waarvan er nu ook een aan de aandrijfkant zit. Met de 4 spaken die ik onderweg nog heb kunnen vervangen, maakt dat een totaal van 9 spaakbreuken binnen 130 km. In mijn hele fietscarrière heb ik dat nog niet meegemaakt.

Afbeelding

Ik vraag me nu af waarom dit wiel zo abrupt bezweken is. Ik heb het in 2012 laten monteren tijdens een servicebeurt van mijn toen 4 jaar oude fiets. Mijn eerste achterwiel had er toen bijna 21.000 pechloze kilometers opzitten. (Misschien had ik daar nog jarenlang mee door kunnen fietsen, maar aan de buitenkant van de velg zat geen slijtage-indicator en ik wilde geen velgbreuk op de Rallarvegen riskeren.) Die servicebeurt liet ik uitvoeren bij een gerenommeerde fietsenboer in het westen des lands waar ik de fiets in 2008 had gekocht. Die fietsenboer kwam er op de dag van de geplande servicebeurt achter dat hij geen 26 inch achterwiel meer in voorraad had, hoewel hij van tevoren had gemaild dat hij zo’n wiel bij Santos zou bestellen. Een paar dagen later kon ik mijn fiets alsnog ophalen. Voor het achterwiel werd € 164 (excl. arbeidsloon) in rekening gebracht. Dan verwacht ik daar weer tienduizenden kilometers probleemloos mee te kunnen fietsen.

In 2013 ging het me opvallen dat de spaken van dit achterwiel tijdens het fietsen een vreemd geluid maakten. Handmatige inspectie wees uit dat ze veel te slap stonden. Blijkbaar hadden de spaken nog even nagespannen moeten worden en was dit niet zo’n ambachtelijk gespaakt wiel waarvan de spaken met uithardende lijnzaadolie worden geborgd (zie hier en hier).
Vervolgens heb ik ze op het gevoel vaster gedraaid. (Pas in 2016 heb ik een spaakspanningsmeter aangeschaft omdat ik toen door het tijdschrift Op Pad gevraagd werd om rij-impressies van fietsen te gaan schrijven. Ik wilde van elke fiets die ik ging beschrijven, ook kunnen checken of de spaken gelijkmatig waren gespannen, wat niet altijd het geval bleek te zijn.)

Dat 8 van de 9 gebroken spaken niet aan de aandrijfkant van dit wiel zaten, doet vermoeden dat de spaken aan de linkerkant ook na mijn ingreep in 2013 niet voldoende aangespannen zijn geweest. Eigenaardig is verder dat de spaken op willekeurige plekken tussen de flens en de nippel braken. (Ze zijn overal even dik, dus geen butted spaken.)

Vreemd is ook dat ik 17.000 km probleemloos op dit wiel hebben kunnen rijden en dat nu opeens alle spaken door acute metaalmoeheid worden getroffen. Vroeger duurde de terminale fase van mijn wielen aanzienlijk langer. (In 1992 heb ik zelfs meer dan 5000 km op een achterwiel met 2 gebroken spaken aan de aandrijfkant af moeten leggen omdat de schaarse fietsenmakers in Zuidelijk Afrika niet in staat waren (of tijd/zin hadden) om mijn toen al verouderde 6-speed freewheel los te krijgen.)

Kan corrosie door zeewater misschien een rol hebben gespeeld, ook bij RVS spaken? Twee jaar terug heb ik voor Op Pad verschillende fietstassen getest. Na afloop van een wekenlange praktijktest in IJsland en Frankrijk heb ik toen nog wat speelsere foto's op het Katwijkse strand gemaakt, waarvoor ik met mijn opgetuigde tochtjesfiets een stukje de zee in ben gereden.

Afbeelding

(Deze fietstassentest is helaas nooit gepubliceerd omdat de ANWB een paar maanden later besloot om de stekker uit Op Pad te trekken (zie dit topic)).
Na die fotosessie heb ik nog enkele dagen in een strandhuisje doorgebracht en de fiets waarschijnlijk niet grondig schoongemaakt met kraanwater.

De spaken in het voorwiel, dat net zo'n zoutwaterbad heeft ondergaan, zien er nu nog goed uit. Ook blijken deze nog prima op spanning te zijn. In 2015 heb ik dat wiel naar de Nederlandse ‘Vertriebspartner’ van Son (een gerenommeerde fietsenbouwer in het noorden des lands) opgestuurd omdat de naafdynamo na 34.000 km veel speling had gekregen. Daarvandaan is dat wiel weer naar Son in Duitsland gestuurd. Ik weet niet of de naaf daar uit het wiel is gehaald en later weer is teruggezet. Zo ja, dan zou dat een verklaring kunnen zijn voor het strak gespannen voorwiel.
Het voorwiel wordt ook minder belast, waardoor de spaken minder hebben te lijden; en misschien heeft de monteur die het voorwiel tijdens de servicebeurt in 2012 heeft gebouwd (met hergebruik van de naafdynamo uit het vorige voorwiel), beter werk verricht dan de bouwer van het achterwiel.
De spaken van het voorwiel zien er ook veel schoner uit dan in het achterwiel. Dat zal wel met de ketting te maken hebben. Heeft kettingvuil eigenlijk invloed op de corrosie van spaken?

Overigens had ik verwacht dat niet de spaken, maar de Shimano XT-naaf de zwakke plek van dit wiel zou blijken te zijn. In 2014 kwam ik er namelijk achter dat deze naaf niet meer zo duurzaam was als XT naven vroeger waren. Ik heb daar toen nog over gemaild met mijn fietsenboer:
Op je site, onder het kopje 'Wat kost een goede vakantiefiets', lees ik dat de XT naven van Shimano vanaf 2014 niet meer de beste zijn. Wat is er in 2014 aan veranderd? Elders op het internet is al langer te lezen dat deze naven, sinds ze een dikkere as van aluminium, kleinere kogeltjes en een zwakker freewheel hebben, niet zo goed meer zijn. Een van jouw collega’s schrijft al in 2009 dat hij ze niet meer in een vakantiefiets durft te monteren.
In het achterwiel van mijn Santos zitten ook zulke naven: Shimano XT FH T780. Inmiddels heb ik er zonder problemen in 2 jaar 11.000 km mee gefietst. Denk jij dat ik met mijn huidige naaf nog een paar jaar zonder problemen door kan fietsen? Ik wil voorkomen dat onderweg opeens de achternaaf versleten blijkt te zijn. Had er niet beter een LX naaf in het wiel gezet kunnen worden? Vorig jaar hadden we al gedonder met de buitenboordlagers op de Snel Sahara van Corrie (gelukkig aan het eind van een vakantie). Sindsdien ben ik alerter geworden op slechte recensies van nieuwe Shimano onderdelen op het Wereldfietserforum.


Als antwoord kreeg ik: “Dag Kees, voordat ik een antwoord geef, stel je je vraag als journalist of als klant?
Bij het eerste zal ik mij diplomatiek uitdrukken bij de tweede zal ik mijn mening geven
;-)

Waarop ik antwoordde: “Uiteraard als klant; het gaat immers om mijn eigen fiets!” (Op dat moment schreef ik ook nog niets over fietsen voor Op Pad, alleen over fietsvakanties. Voor de rij-impressies werd ik pas anderhalf jaar later benaderd, nadat de vaste redacteur die dat altijd had gedaan, was wegbezuinigd.)
Ik zal niet zo flauw zijn om nu te verklappen wat mijn fietsenboer mij toen over een van zijn conculega’s mailde. Wat de XT-naaf betreft, meldde hij:
Bij mijn weten gebruikt Shimano pas sinds begin 2014 de aluminium naven (kan ook eind 2013 zijn geweest) voor de aluminium XT asjes. Het treurige is dat schijnbaar bijna niemand van Shimano dat weet.
Tja, voor adequate informatie over Shimano-onderdelen zijn er soms betere bronnen te vinden dan Shimano zelf. Enkele maanden na deze mailwisseling heb ik een nieuwe fiets besteld bij de fietsenbouwer die zonder de informanten van Shimano met zijn eigen ogen en werktuigbouwkundig inzicht al had geconstateerd “Dat Shimano de XT achternaaf net zolang verbeterd heeft totdat hij 100% verkloot was.
Nu de spaken verrot zijn, de velg de helft van zijn levensduur wel bereikt zal hebben en de naaf het nog prima doet - maar het ook ineens zou kunnen begeven, heb ik maar een nieuw wiel gekocht (met een minder dure Deore LX naaf) bij een gerenommeerde webwinkel. Gisteren besteld en vandaag al verzonden. Zodra ik het wiel heb, laat ik de spaakspanningsmeter erop los!
1 x
Kees Swart is fietsend en schrijvend fotograaf: www.keesswart.nl

Carl
Forum Lid
Berichten: 1277
Lid geworden op: 07 november 2007
Locatie: Schiedam
x 62

Re: Persoonlijk spaakbreukrecord

Berichtdoor Carl » wo 04 sep, 2019 23:37

keesswart schreef:
wo 04 sep, 2019 22:51
Thuis tel ik maar liefst vijf gebroken spaken, waarvan er nu ook een aan de aandrijfkant zit. Met de 4 spaken die ik onderweg nog heb kunnen vervangen, maakt dat een totaal van 9 spaakbreuken binnen 130 km. In mijn hele fietscarrière heb ik dat nog niet meegemaakt.
Pff, beetje beter je best doen hoor Kees. Mijn record: 7 spaken in de klim de Haringvlietdam op! Het was mijn eerste fietsvakantie. Een kampeeruitrusting had ik nog niet dus ik fietste van logeeradres naar logeeradres bij vrienden en familie, maar een hierdoor dreigend gebrek aan bagage wist ik ruimschoots te compenseren doordat ik ook niets lichtgewicht had en ik, vanwege die vrienden enzo, oa. cadeautjes en uitgaanskleding bij me had. De fiets was een heuse Halfords Limit 2600 waar ik zelf licht en een achterdrager op had gezet. Dankzij die fiets heb ik veel over fietstechniek geleerd, waaronder het spaken van een wiel.
De spaken van het voorwiel zien er ook veel schoner uit dan in het achterwiel. Dat zal wel met de ketting te maken hebben. Heeft kettingvuil eigenlijk invloed op de corrosie van spaken?
Breek je ook veel kettingen? Toch maar eens met iets anders gaan smeren dan zeewater... ;)

Groetjes,

Carl
0 x

Dieuwertje & Franzi
Forum Lid
Berichten: 695
Lid geworden op: 15 juli 2013
x 92
Of de zoutbadjes wat geholpen hebben weet ik niet. Maar het verbaasde me al dat je je fiets zo makkelijk op foto's zet in het zoute water. Ik ben een keer met een fiets door zout water gereden en dat heb ik geweten. De coating van het Santos frame bubbelde er vanaf. Dieuwertje (en soms ik) gaat vaak strandbiken in de winter als het weer mag en heeft daar een oude mountainbike voor die hij gelijk bij thuiskomst geheel schoonspuit met zoet water. In ieder geval levert het weer een mooi Kees-verhaal :wink:
0 x

Gebruikersavatar
Leon
Forum Lid
Berichten: 15831
Lid geworden op: 28 februari 2003
Locatie: Maastricht
x 655

Re: Persoonlijk spaakbreukrecord

Berichtdoor Leon » do 05 sep, 2019 09:11

Wat een verhaal! Het maakt nog maar eens duidelijk dat technische problemen een heel avontuurlijke maar onbedoelde wending aan je fietstocht kunnen geven.
Antwoorden op vragen:
Dat het wiel niet goed gebouwd was zal de eerste klap zijn geweest.
Zeewater en RVS dat niet speciaal bedoeld is voor zeewater is een slechte combinatie. Of dat uiteindelijk een rol heeft gespeeld blijft speculatie.
Kettingsmeer werkt waarschijnlijk juist preventief.

Zelf heb ik eergisteren aangetoond dat jje derailleurschakelkabels best om de 15000 km preventief vervangt. De stand was 15500 km en de tweede helft van de middagtocht heb ik op het buitenblad gereden. Gezien de wind was dat geen straf. Ik had de kabel onderweg kunnen vervangen - ik had alles bij me - maar eenmaal thuis bleek het uit de commandeur halen van de resten een lastig klusje.
0 x
De kern van alle milieuproblemen is niet zo zeer dat we iets moeten doen maar meer dat we iets moeten laten.

Gebruikersavatar
Fedor
Forum Lid
Berichten: 2409
Lid geworden op: 19 juli 2006
Locatie: Landelijk gelegen
x 162
Contacteer:

Re: Persoonlijk spaakbreukrecord

Berichtdoor Fedor » do 05 sep, 2019 09:32

Ik kan je er niet verder mee helpen maar wel een heel mooi verhaal :D
Laatst gewijzigd door Fedor op do 05 sep, 2019 14:19, 1 keer totaal gewijzigd.
0 x

Wim
Forum Lid
Berichten: 10579
Lid geworden op: 03 maart 2004
Locatie: Groningen
x 235

Re: Persoonlijk spaakbreukrecord

Berichtdoor Wim » do 05 sep, 2019 10:03

Ik trek twee conclusies:
1 Dit wiel is destijds slecht gebouwd. Dat is extra beschamend omdat het geen goedkoop wiel was.
2 Als een spaak gebroken is heb je een aardige kans dat de rest volgt omdat die ondertussen teveel belast zijn.
0 x

hoogframe
Forum Lid
Berichten: 735
Lid geworden op: 29 september 2012
x 41
ik vind het ook een mooi en kleurrijk verhaal. fijn dat je met een sneuvelend wiel toch vrij goed verder kon!

wat denk je van nieuwe spaken bestellen en in de winter, na zo'n strandrit met de kachel aan, het wiel opnieuw spaken? het wiel kan dan bijvoorbeeld in je strandfiets of als reserve in de schuur. ik bedoel eigenlijk: het lijkt me leuk om met de velg en naaf nog iets te doen.
0 x

math
Forum Lid
Berichten: 1227
Lid geworden op: 03 november 2009
x 99

Re: Persoonlijk spaakbreukrecord

Berichtdoor math » do 05 sep, 2019 10:59

Opvallend veel spaken zijn niet dicht bij de naaf maar mee in het midden gebroken. Ik vermoed dat spanningscorrosie onder invloed van het zoute zeewater de oorzaak is.

Een goed gespaakt wiel had hier net zoveel last van gehad!
2 x

derdekeer
Forum Lid
Berichten: 356
Lid geworden op: 11 juni 2015
x 71
Voor het achterwiel werd € 164 (excl. arbeidsloon) in rekening gebracht.
Mmmm, is dat nu een duur wiel waarvan je wel wat mag verwachten, of niet?

Ik heb in 22 jaar tijd één spaakbreuk en één gescheurde velg meegemaakt op mijn fietsen.

Dat was iedere keer op een wiel dat af fabriek op de fiets zat, en waarop dus wellicht enigszins bespaard was. De handgespaakte wielen in mijn bezit waren onverwoestbaar en de Campagnolo Zonda's op mijn nieuwe racefiets hebben er intussen meer dan 10 000 probleemloze kilometers opzitten.

Je verhaal overtuigt me nog maar eens dat een goed wiel een investering is die wat mag kosten.
0 x

ericplan
Forum Lid
Berichten: 206
Lid geworden op: 15 mei 2016
x 28
math schreef:
do 05 sep, 2019 10:59
Opvallend veel spaken zijn niet dicht bij de naaf maar mee in het midden gebroken. Ik vermoed dat spanningscorrosie onder invloed van het zoute zeewater de oorzaak is.

Een goed gespaakt wiel had hier net zoveel last van gehad!
Wat dat betreft zou het leuk zijn om onderzoek te doen. Misschien iets om aan Robbert van Santos te vragen? Geeft toch weer wat meer inzicht in waar een fiets wel en niet tegen kan.
1 x

Gebruikersavatar
Leon
Forum Lid
Berichten: 15831
Lid geworden op: 28 februari 2003
Locatie: Maastricht
x 655

Re: Persoonlijk spaakbreukrecord

Berichtdoor Leon » do 05 sep, 2019 12:57

Nog een paar reacties:

Kees:
> ... twee gebroken spaken aan. Gelukkig niet aan de aandrijfkant ...
Dat is een sterke indicatie dat een te lage spaakspanning een rol heeft gespeeld in het ontstaan van de breuken.

> De reservespaken die ik bij me heb {passen allemaal niet}
Ha, ik moet dit ook eens nakijken...

> Een van die spaken is zo zwak, dat ik deze
> moeiteloos met de blote hand in mootjes kan breken.
Er is dus zeker een flinke aantasting.

Heb je de fiets en daarmee de spaken ooit nog eens ergens mee schoongemaakt behalve water?
Wat heb je het afgelopen jaar met de fiets gedaan - iets afwijkends, wat dan ook?

>De spaken in het voorwiel, dat net zo'n
> zoutwaterbad heeft ondergaan, zien er nu nog goed uit
Zagen de achterwielspaken er anders uit dan, behalve kettingsmeer? Waren het wel RVS spaken?

>Zodra ik het wiel heb, laat ik de spaakspanningsmeter erop los!
Ik ben benieuwd naar het meetrapport. :-)

math:
> Opvallend veel spaken zijn niet dicht bij de naaf maar
> mee in het midden gebroken. Ik vermoed dat spanningscorrosie
> onder invloed van het zoute zeewater de oorzaak is.
Dan zouden er vooral ook spaken aan de cassettekant van het wiel zijn gebroken.
Dit is dus niet de enige oorzaak.
derdekeer schreef:
do 05 sep, 2019 11:12
Voor het achterwiel werd € 164 (excl. arbeidsloon) in rekening gebracht.
Mmmm, is dat nu een duur wiel waarvan je wel wat mag verwachten, of niet?
164 euro, EXCL arbeidsloon en 7 jaar geleden is heel veel voor een slecht wiel, omdat je nu nog steeds voor veel minder geld een wel goed wiel kunt kopen.
Sterker nog: een tientje is ook te veel voor een slecht gespaakt wiel.
derdekeer schreef:
do 05 sep, 2019 11:12
Je verhaal overtuigt me nog maar eens dat een goed wiel een investering is die wat mag kosten.
Mij overtuigt dit verhaalvoor de zoveelste keer dat een goed gespaakt wiel nauwelijks iets met geld te maken heeft. Je kunt de duurste onderdelen nemen en daar een waardeloos wiel van maken, dan heb ik liever de meer basale onderdelen en dan wel een goed wiel. Het verschil tussen slecht en goed spaken is tien of hooguit twintig minuten, misschien zelfs minder; invlechten en op basisspanning brengen moet je namelijk in beide gevallen.
0 x
De kern van alle milieuproblemen is niet zo zeer dat we iets moeten doen maar meer dat we iets moeten laten.

derdekeer
Forum Lid
Berichten: 356
Lid geworden op: 11 juni 2015
x 71
Leon schreef:
do 05 sep, 2019 12:57
Sterker nog: een tientje is ook te veel voor een slecht gespaakt wiel.
Ja, dat is natuurlijk waar.
Leon schreef:
do 05 sep, 2019 12:57
Mij overtuigt dit verhaal voor de zoveelste keer dat een goed gespaakt wiel nauwelijks iets met geld te maken heeft. Je kunt de duurste onderdelen nemen en daar een waardeloos wiel van maken, dan heb ik liever de meer basale onderdelen en dan wel een goed wiel.
Tja, geld is geen garantie en een goedkoper wiel kan best goed zijn. Het achterwiel van de fiets van mijn vrouw heeft 100 euro gekost - een paniekaankoop in Guillestre in Frankrijk na een dom ongeval - en doet al negen jaar perfect dienst.
Maar mijn ervaring is dat de wielen waaraan ik wat geld uitgegeven heb mij nog nooit problemen bezorgd hebben. De meerderheid van de goedkopere setjes wel: spaakbreuk, gescheurde velg, spectaculair snel versleten velgrand, waardeloze achternaaf ...
0 x

Kiek
Forum Lid
Berichten: 70
Lid geworden op: 01 mei 2014
Locatie: Nieuwegein

Re: Persoonlijk spaakbreukrecord

Berichtdoor Kiek » do 05 sep, 2019 21:44

Indrukwekkend verhaal. Geen idee waardoor het zou kunnen plaatsvinden zoveel spaakbreuken.
Daar valt mijn ene spaakbreuk vorig week bij in het niet. De aan het einde van de 1e fietsdag merkte ik dat een spaak gebroken was in mijn achter wiel. Breuk bij nippel en nippel was ook gescheurd. Gekeken of wij er een noodspaak in zouden zetten maar dat uiteindelijk niet gedaan. Het wiel had geen slag. De velgen zijn aan vervanging toe. Mooi klusje voor van de winter. Het wiel heeft zich goed gehouden de rest van de week.
0 x

Gebruikersavatar
keesswart
Forum Lid
Berichten: 1855
Lid geworden op: 24 juli 2005
Locatie: Leiden
x 390
Contacteer:
Carl schreef:
wo 04 sep, 2019 23:37
keesswart schreef:
wo 04 sep, 2019 22:51
Thuis tel ik maar liefst vijf gebroken spaken, waarvan er nu ook een aan de aandrijfkant zit. Met de 4 spaken die ik onderweg nog heb kunnen vervangen, maakt dat een totaal van 9 spaakbreuken binnen 130 km. In mijn hele fietscarrière heb ik dat nog niet meegemaakt.
Pff, beetje beter je best doen hoor Kees. Mijn record: 7 spaken in de klim de Haringvlietdam op!
Die deltadammen zijn meedogenloze spakenkillers ;-).

Carl schreef:
wo 04 sep, 2019 23:37
De fiets was een heuse Halfords Limit 2600 waar ik zelf licht en een achterdrager op had gezet. Dankzij die fiets heb ik veel over fietstechniek geleerd, waaronder het spaken van een wiel.
Bij mij was dat een Gazelle Tour de France uit 1978 (zie dit verhaal).

hoogframe schreef:
do 05 sep, 2019 10:28
ik vind het ook een mooi en kleurrijk verhaal. fijn dat je met een sneuvelend wiel toch vrij goed verder kon!
Dat sneuvelen ging toch wat sneller dan me lief was. In een grijs verleden kon ik soms dagen, weken en een keer zelfs maandenlang zonder grote problemen doorfietsen op een wiel met een of twee gebroken spaken. Dat waren dan amateuristisch gespaakte wielen met spaken van verschillende leeftijden en kwaliteiten.

hoogframe schreef:
do 05 sep, 2019 10:28
wat denk je van nieuwe spaken bestellen en in de winter, na zo'n strandrit met de kachel aan, het wiel opnieuw spaken? het wiel kan dan bijvoorbeeld in je strandfiets of als reserve in de schuur. ik bedoel eigenlijk: het lijkt me leuk om met de velg en naaf nog iets te doen.
Het wiel gaat voorlopig de schuur in. Met andere spaken zijn er vast nog duizenden kms op te fietsen. De slijtage-indicatie in de velg is nog goed te zien en de lagers in de naaf zitten nog goed in het vet. Omdat we nog verschilende 26 inch fietsen met derailleurs hebben, vond ik het wel de moeite waard om nu weer een nieuw achterwiel met een Deore LX naaf aan te schaffen. Je weet immers nooit of Shimano die LX naven over een paar jaar nog in dezelfde kwaliteit kan leveren.

Leon schreef:
do 05 sep, 2019 12:57
Heb je de fiets en daarmee de spaken ooit nog eens ergens mee schoongemaakt behalve water?
Nee, deze fiets zeker niet.
Leon schreef:
do 05 sep, 2019 12:57
Wat heb je het afgelopen jaar met de fiets gedaan - iets afwijkends, wat dan ook?
De afgelopen jaren heeft deze fiets in totaal 4 weken bij een strandhuisje gestaan. Ook heb ik op dit wiel tussen 2013 en 2015 de Kanaalroute gefietst; ook daar kwam ik wel eens wat zeewater tegen.

Afbeelding

Anderzijds heb ik met deze fiets nooit - zoals veel woon-werkfietsers doen - over gepekelde wegen gefietst. In de wintermaanden hangt hij in een droge verwarmde ruimte aan het plafond.

Leon schreef:
do 05 sep, 2019 12:57
>De spaken in het voorwiel, dat net zo'n
> zoutwaterbad heeft ondergaan, zien er nu nog goed uit
Zagen de achterwielspaken er anders uit dan, behalve kettingsmeer? Waren het wel RVS spaken?
Bij nader inzien zijn het toch butted spaken. Dat had ik door de aangekoekte kettingsmeer (straatvuil en opgedroogde kettingzaagolie) eerst niet goed gezien. Verder zit er geen roest op. Ik ga ervan uit dat de spaken, net als de velgen, van een goede kwaliteit waren. Als ik het goed schoon zou maken, zou dit oude wiel verdacht veel lijken op het nieuwe, iets goedkopere wiel dat ik nu heb ;-).

Leon schreef:
do 05 sep, 2019 12:57
>Zodra ik het wiel heb, laat ik de spaakspanningsmeter erop los!
Ik ben benieuwd naar het meetrapport. :-)
Gisteren werd het nieuwe wiel bezorgd. Ik ben gelijk aan de slag gegaan met de spaakspanningsmeter.

Afbeelding

Op de spaakspanningsmeter las ik de volgende waarden af:

Afbeelding

Aan de linker wielzijde schommelen de waarden rond de 19 en aan de derailleurkant rond de 25. In deze tabel van de fabrikant van de gebruikte spaakspanningsmeter is af te lezen dat deze getallen bij ronde stalen spaken met een dikte van 2 mm overeenkomen met een spaakspanning van 63 resp. 120 kgf.

Het wiel is mooi rond. Wanneer ik het in de wielrichter zet, kan ik aan beide kanten de stelbouten zeer dicht bij de velg krijgen zonder dat het aanloopt.

Afbeelding

Perfect vind ik dit wiel nog niet, omdat de gemiddelde deviatie van de spaken nog wel wat lager zou kunnen. Met name de spaken die volgens de spaakspanningsmeter 2 punten onder het gemiddelde zitten, wil ik strakker spannen, zonder dat het wiel daarna in de wielrichter gaat aanlopen.

(Die wielrichter gebruik ik al heel lang. Ik had hem bij Halfords zien staan en het leek me wel handig. Het prijsplakkertje zit er nog op: 79 gulden. Dat was voor mij toen een fors bedrag. Op de foto hieronder, uit 1994, was ik er ook al mee bezig. Van een spaakspanningsmeter had ik toen nog nooit gehoord.)

Afbeelding

Na een dik half uur finetunen (hier een kwart slag vaster, daar een achtste slag losser, elders weer een halve slag vaster etc.) lees ik de volgende waarden af:

Afbeelding

De gemiddelde deviatie is nu duidelijk afgenomen. Voor mij is dit prima. Ik zal het over een tijdje nog eens nalopen nadat ik enkele honderden kms op dit wiel gereden heb.
Hoe een professional het zou doen, kun je hier lezen.
0 x
Kees Swart is fietsend en schrijvend fotograaf: www.keesswart.nl

Gebruikersavatar
Leon
Forum Lid
Berichten: 15831
Lid geworden op: 28 februari 2003
Locatie: Maastricht
x 655

Re: Persoonlijk spaakbreukrecord

Berichtdoor Leon » vr 06 sep, 2019 16:03

keesswart schreef:
vr 06 sep, 2019 12:35
In de tabel van de fabrikant van de gebruikte spaakspanningsmeter is af te lezen dat deze getallen bij ronde stalen spaken met een dikte van 2 mm overeenkomen met een spaakspanning van 63 resp. 120 kgf.
120 kgf is een goede spanning. Zij je spaken inderdaad 2 mm? Je moet de dikte meten in het dunne deel in het midden van de spaken. Ik neem aan dat bij jouw spaakspanningsmeter ook een kleurrijk kartonnen kaartje met de tabel zit met daar middels een kettingkje bevestigd een voelermaat voor de spaakdiameter?
0 x
De kern van alle milieuproblemen is niet zo zeer dat we iets moeten doen maar meer dat we iets moeten laten.

Gebruikersavatar
keesswart
Forum Lid
Berichten: 1855
Lid geworden op: 24 juli 2005
Locatie: Leiden
x 390
Contacteer:
Leon schreef:
vr 06 sep, 2019 16:03
Zijn je spaken inderdaad 2 mm? Je moet de dikte meten in het dunne deel in het midden van de spaken. Ik neem aan dat bij jouw spaakspanningsmeter ook een kleurrijk kartonnen kaartje met de tabel zit met daar middels een kettinkje bevestigd een voelermaat voor de spaakdiameter?
Dat kartonnen kaartje vond ik na enig zoeken in een la met papieren die niet zoek mogen raken. Helaas zat de voelermaat er niet (meer) aan. Dus heb ik maar eens geïnvesteerd in een fatsoenlijke schuifmaat (dus niet zo'n digitaal wegwerpding van de Action, waarvan de batterijen altijd leeg blijken te zijn als je hem nodig hebt, maar een analoog made-in-Japan exemplaar met een nonius (zie dit filmpje).
In het midden van de spaken geven de meeste metingen een resultaat tussen de 1,90 en 2,10 mm. Blijkbaar schommelt de spaakdikte nogal, maar wel rond de 2,0 mm; of ik heb het meten nog niet helemaal in de vingers (aflezen heb ik met een loep gedaan, dus aan mijn ouder wordende ogen zal het niet liggen); of deze schuifmaat is niet zo nauwkeurig als op de nonius vermeld wordt (0,05 mm). (Van hetzelfde merk zijn ook schuifmaten van honderden euro's te koop; het zijn net fietsen ;-).)
De spaken in mijn nieuwe wiel zijn van Sapim (ze lijken het meest op deze). In de buurt van de nippels tref ik hier en daar wat kleverige smurrie aan, vermoedelijk restjes van lijnzaadolie (zie dit topic).
0 x
Kees Swart is fietsend en schrijvend fotograaf: www.keesswart.nl

_Peter_
Forum Lid
Berichten: 2791
Lid geworden op: 19 augustus 2003
Locatie: Apeldoorn
x 90
Mijn persoonlijke record is alle spaken (en sommige 2 keer) van het achterwiel in het tijdsbestek van 3 weken. Doordat op dag 2 van de vakantie de velg scheurde, (die was blijkbaar al bijna op (nog geen indicatiestreepje destijds) maar een steentje in het remblokje bespoedigde dat nogal) en er bij gebrek aan financiën en beter op dat moment maar een fabriekswiel gekocht wat net als die van Kees dus niet op voldoende spanning gebracht was, wist ik veel (al weer bijna 30 jaar geleden en mijn 3e of 4e grote reis) De eerste paar dagen ging het goed maar daarna was het elke 80 km raak en als ik die dan niet meteen verving gingen er kort daarna nog een paar. Onderweg gelukkig genoeg fietsenmakers die hun vak verstonden in het richten van het wiel maar helaas niet het op de juiste spanning kunnen brengen ervan. Daarnaast gelukkig voldoende spaken kunnen krijgen onderweg. Ik had gelukkig wel een hypercracker (de voorloper van de NBT-1 en 2) waardoor ik in staat was de cassette er af te halen.
Ben overigens nog steeds geen meester in het spaken van wielen, dan wel het verwijderen van een slag in het wiel, maar dat hoeft gelukkig ook niet meer met de handgespaakte wielen die ik nu heb, en wel mooi op spanning staan.
0 x

Gebruikersavatar
keesswart
Forum Lid
Berichten: 1855
Lid geworden op: 24 juli 2005
Locatie: Leiden
x 390
Contacteer:
Leon schreef:
do 05 sep, 2019 12:57
Zagen de achterwielspaken er anders uit dan, behalve kettingsmeer? Waren het wel RVS spaken?
Een van de spaken van het oude achterwiel heb ik met wasbenzine schoongemaakt en ziet er nu weer uit als nieuw. Van corrosie zie ik geen spoor. Ook dit waren butted Sapim spaken. Voor zover ik weet worden deze altijd van RVS gemaakt. Kan RVS zijn aangetast zonder dat dit met het blote oog zichtbaar is?

math schreef:
do 05 sep, 2019 10:59
Opvallend veel spaken zijn niet dicht bij de naaf maar mee in het midden gebroken. Ik vermoed dat spanningscorrosie onder invloed van het zoute zeewater de oorzaak is.
In het artikel over spanningscorrosie waar de link hierboven naar verwijst, is te lezen: “Niet alleen de combinatie trekspanning/elektrolyt is van belang, ook de temperatuur. Zo wordt bij roestvast staal onder een temperatuur van circa 60 °C geen spanningscorrosie geconstateerd. Overigens worden in dat laatste geval wel andere corrosievormen versterkt. Voorbeeld: auto's aan zee roesten sneller dan in het binnenland.”
Het lijkt mij uitgesloten dat de spaken aan een temperatuur van circa 60 °C zijn blootgesteld. De fiets heeft namelijk altijd op plekken gestaan waar ik zelf ook kon komen, zonder aan oververhitting te bezwijken.
0 x
Kees Swart is fietsend en schrijvend fotograaf: www.keesswart.nl

math
Forum Lid
Berichten: 1227
Lid geworden op: 03 november 2009
x 99

Re: Persoonlijk spaakbreukrecord

Berichtdoor math » wo 11 sep, 2019 23:57

Als je wilt weten of jouw schuifmaat nauwkeurig genoeg is in het gebied van 1-3 mm raad ik je aan om de dikte van euromunten te meten. De dikte is tot op de honderdste millimeter vastgelegd. Zie https://nl.m.wikipedia.org/wiki/Euromunten
Mijn Lidl digitale schuifmaat van €9 doorstond deze test met glans.
0 x

bdr
Forum Lid
Berichten: 520
Lid geworden op: 22 september 2016
x 63

Re: Persoonlijk spaakbreukrecord

Berichtdoor bdr » do 12 sep, 2019 02:27

keesswart schreef:
wo 11 sep, 2019 23:49
Een van de spaken van het oude achterwiel heb ik met wasbenzine schoongemaakt en ziet er nu weer uit als nieuw. Van corrosie zie ik geen spoor. Ook dit waren butted Sapim spaken. Voor zover ik weet worden deze altijd van RVS gemaakt. Kan RVS zijn aangetast zonder dat dit met het blote oog zichtbaar is
Er zijn verschillende RVS-legeringen die verschillende weerstanden tegen aantasting door chloriden hebben. De 316 legering (in verschillende varianten) is zogezegd marine-grade maar plotselinge breuk lijkt nog altijd de meest voorkomende manier van falen. Of zoals mijn geliefde ijzerhandel zegt als ik inox bouten koop: “niet te vast, vast is vast hé meneer” want inox boiuten hebben inderdaad de neiging te breken als je ze te hard aandraait.
0 x


Terug naar “Mijn Fiets: Techniek en Onderdelen”

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Jurr, PeterVanRijn, Wouter Duijndam en 12 gasten

cron