cup and cone bottom bracket vervangen voor cartridge bottom bracket?

Hoi,

ik was bezig met mijn tweedehands gekochte Raleigh Criterium randonneur fiets en nu de ketting er af ligt merk ik op dat er vrij veel wrijving in de trapas zit. Als ik hem flink aanzwaai dan draait hij zo'n zes keer rond, maar als ik voorzichtig ronddraai voel ik op 1 punt een duidelijke wrijving.

De fiets heeft een oud cup and cone bottom bracket. Nou heb ik daar niet de gereedschappen voor om deze zelf de demonteren en servicen. Ik kan twee dingen doen:

* deze gereedschappen alsnog aanschaffen en het huidige bottom bracket voortaan zelf onderhouden. Voordeel is dat de cranks dan sowieso passen.

* of ik vervang hem, indien mogelijk, voor een modern cartridge bottom bracket. Misschien makkelijker in onderhoud? Nadeel is dat ik moet controleren of de huidige cranks wel passen en dat zo'n ouderwetse cup misschien vast kan zitten wat extra gereedschap behoeft om los te maken.

Mijn vraag is wat het handigste is? Esthetisch vraag ik mij af of de fiets er minder van wordt, volgens mij zie je het niet echt. Wat zeggen jullie? En gaat een modern bottom bracket passen? (ik denk dat ik dat zelf wel via: http://www.sheldonbrown.com/bbsize.html kan uitzoeken)
jeroen_ schreef:
wo 21 mar, 2018 10:47
Mijn vraag is wat het handigste is?
Ik heb precies dat gedaan ergens begin jaren tachtig vorige eeuw. Het ging prima.
Wachten tot er een probleem is dat iets meer voorstelt dat een beetje wrijving voelen is het handigste. Daar was ik toen goed in. De as was inmiddels reddeloos. Het probleem is meestal niet de wrijving, maar de speling. Als de voorbladen dusdanig op en neer gaan dat afstellen van de derailleur onmogelijk wordt en er het een en ander gaat doorslijten dan is het echt tijd.
Daarna is het het handigste om naar een goede fietsnmaker te gaan als die niet te ver weg is. Er zijn er zeker drie in Nederland. Ik had toen het geluk dat er nog een fietsenmaker om de hoek was die een jongeman als mij graag hielp.
Daarna handig is om ons meer te vertellen wat je precies nodig zou hebben: type (lengte, maat en draad) bracketpot, aslengte en montagevorm.
Of de fiets het waard is, is punt twee; maar daar ga jij over.

Bij een cartridge-as heb je ook speciaal gereedschap nodig. Het speciale gereedschap voor je huidige as is misschien ook helemaal niet duur en je leert dan echt oud ambachtelijk werk. ( :wink: )
Afhankelijk van de staat en de oorspronkelijke kwaliteit van de trapas/lagers kan het een heel leuk klusje zijn om die zelf te reviseren. Als de kwaliteit goed is, is de trapas dan weer helemaal fris en draait netjes z'n rondjes.
Er is best veel te zeggen voor een "cup and cone" constructie.
Zo kostbaar zijn die paar benodigde sleutels ook niet. (maar ik houd wel van vintage fietsen in originele staat)
Er staan tientallen filmpjes met uitleg online over dit soort procedures. Die van RJ the Bike Guy zijn een persoonlijke favoriet, omdat hij ook veel aandacht heeft voor wanneer het niet wil volgens de normale regels.

Hier bijvoorbeeld de uitleg van wat er komt kijken bij het vervangen van zo'n trapas.

Onderhoud, indien mogelijk, kost een paar tientjes aan gereedschap en mogelijk nieuwe kogels.

Zelf vervangen kost nog een tientje of wat meer aan gereedschap, plus de aanschafkosten een nieuwe trapas.

Is er bij het zelf vervangen ook nog het probleem dat de rechtercup, aan de kettingkant, een linkse schroefdraad heeft, dus met de klok mee moet worden losgedraaid, en dat dit een probleem kan zijn. [Al zijn er ook weer filmpjes met oplossingen hoe dat dan moet].
jeroen_ schreef:
wo 21 mar, 2018 10:47
Als ik hem flink aanzwaai dan draait hij zo'n zes keer rond, maar als ik voorzichtig ronddraai voel ik op 1 punt een duidelijke wrijving.
Ach, dit doet mij weer terugdenken aan die oude slechte tijd. Deze dingen samen met de ouderwetse (cartridge loze) balhoofden wil ik nooit meer op mij fietsen zien.

Dergelijke lagers zijn vrijwel nooit 100% goed af te stellen. Afstellen gaat ongeveer als volgt: 1. uitvinden op welke locatie de lager het minste speling heeft - hem 2. op die locatie afstellen - 3.a. vervolgens de cone iets dieper draaien en 3.b. de conus met de borgring vastzetten (waardoor de conus iets omhoog komt). De acties 3.a. en 3.b. moeten elkaar opheffen, en vereisen wat trial and error. Alleen op de locatie waarop je hem afstelt zit de lager goed, over de rest van de rotatie zit hij dan te los. Op alle plaatsen waar de lager te vast zit, zul je enorm snel slijtage krijgen.

Wat je hier beschrijft aan de huidige situatie is waarschijnlijk het hoogst haalbare. Ik zou hem zolang er niet teveel speling op zit gewoon laten zitten, en mocht hij straks wel speling gaan vertonen hem dan vervangen met een cartridge.

De manier waarop een goede cartridge in een fabriek in elkaar gezet wordt, is met deze cup and cone constructie niet te kloppen.
Dank voor jullie uitgebreide reacties! Het lijkt er dan op dat het nog wel meevalt met de toestand van het trapas lager. Ik laat hem er voorlopig in zitten en ga hem lekker af-slijten en als hij op is dan ga ik hem pas vervangen voor een modern bottom bracket.
Het probleem van Cup en Cune constructies is dat de toleranties van het frame meegaan spelen. Zeker bij oudere frames uit de fabriek die met de hand zijn gemaakt is er erg veel variatie (Overigens is ook Meesterbouwer Pegoretti eentje van de losse pols). Je kan een frame hebben die gesoldeerd is door John de topper op een goede dag of door Henk "ik wil snel naar huis als er vanavond Ajax is".

Een cartridge is op dit punt foolproof, een scheve bracketpot doet er niet meer zoveel toe.
loknor schreef:
do 22 mar, 2018 08:07
Het probleem van Cup en Cune constructies is dat de toleranties van het frame meegaan spelen. Zeker bij oudere frames uit de fabriek die met de hand zijn gemaakt is er erg veel variatie (Overigens is ook Meesterbouwer Pegoretti eentje van de losse pols). Je kan een frame hebben die gesoldeerd is door John de topper op een goede dag of door Henk "ik wil snel naar huis als er vanavond Ajax is".

Een cartridge is op dit punt foolproof, een scheve bracketpot doet er niet meer zoveel toe.
Bracket werd altijd gevlakt voor installatie.
gios schreef:
do 22 mar, 2018 10:22
Bracket werd altijd gevlakt voor installatie.
Dat wilde ik net zeggen. De binnenkant werd alvorens het tappen van draad AFAIK bovendien ook gefreesd.
Maar wat blijft is dat je dan voor de lagers afhankelijk blijft van de toleranties van vlezen en vlakken. Bij een cartridge ben je dat niet.
gios schreef:
do 22 mar, 2018 10:22
Bracket werd altijd gevlakt voor installatie.
Ik heb 25 jaar geleden een bijbaantje gehad als student en heb op dit punt van alles meegemaakt, Offcenter brackets (Gazelle), scheef ingedraaide cups, Engelse draad die gewoon met geweld in een Italiaanse draad werd geschroefd, tot verwisselde cups. Mensenwerk is prachtig :lol:

Met een cartridge ben je meestal in een keer van dit soort ongein af. En ja, er zijn hangjassen die ook die montage kunnen verpesten, maar je moet dan toch meer je best doen.
loknor schreef:
do 22 mar, 2018 12:59
gios schreef:
do 22 mar, 2018 10:22
Bracket werd altijd gevlakt voor installatie.
Ik heb 25 jaar geleden een bijbaantje gehad als student en heb op dit punt van alles meegemaakt, Offcenter brackets (Gazelle), scheef ingedraaide cups, Engelse draad die gewoon met geweld in een Italiaanse draad werd geschroefd, tot verwisselde cups. Mensenwerk is prachtig :lol:

Met een cartridge ben je meestal in een keer van dit soort ongein af. En ja, er zijn hangjassen die ook die montage kunnen verpesten, maar je moet dan toch meer je best doen.
OK dan, de fietsenmakers waar IK kwam vlakten netjes hun brackets en balhoofden :lol: . Je hebt gelijk dat cartridges daarom ideaal zijn. Geen gepruts meer met afstellen.
loknor schreef:
do 22 mar, 2018 12:59
gios schreef:
do 22 mar, 2018 10:22
Bracket werd altijd gevlakt voor installatie.
Ik heb 25 jaar geleden een bijbaantje gehad als student en heb op dit punt van alles meegemaakt, Offcenter brackets (Gazelle), scheef ingedraaide cups, Engelse draad die gewoon met geweld in een Italiaanse draad werd geschroefd, tot verwisselde cups. Mensenwerk is prachtig :lol:
Ik weet niet of mijn Gazelle frames uit die tijd (1993) gevlakt waren, maar na het lakken bleef de dikke laklaag gewoon op zijn plek, waardoor er van precisie geen spake meer kan zijn geweest. De cartridge redde inderdaad het potentiële probleem. Dat deden zo ook bij het balhoofdstel, waar men van de dikke lak gebruik bleek te hebben gemaakt om de cups vast te houden, want toe ik de cups later zelf hermonteerde bleek er een forse speling te zijn die mij dwong tweecomponentenlijm te gebruiken voor dit doel. Aanspannen van het balhoofdstel in de lijm moest dan maar zorgen voor een soort van vlakking. Het werkte :-)
"Handgebouwd" is sindsdien voor mij vooral een aanduiding voor mogelijke verrassingen.
gios schreef:
do 22 mar, 2018 13:58
OK dan, de fietsenmakers waar IK kwam vlakten netjes hun brackets en balhoofden :lol: . Je hebt gelijk dat cartridges daarom ideaal zijn. Geen gepruts meer met afstellen.
Ik kom tegenwoordig ook alleen nog maar bij Fietsenmakers die weten wat ze doen :lol:

Maar ook dan, soms wil je niet weten hoe de kok zijn soep maakt. Als iets ECHT vastzit moet er soms gecontrolleerd geweld worden gebruikt. Een goede FM kan dat (hetzij bankschroef, hetzij slijptol) zonder je fiets te molesteren, maar het past niet bij het beeld van de subtiele sleutelaar :lol:
Leon schreef:
do 22 mar, 2018 14:29
"Handgebouwd" is sindsdien voor mij vooral een aanduiding voor mogelijke verrassingen.
Jep, dat is ook waarom ik niet wakker lig als een frame door een robot is gelast, normaal gesproken is dat veel preciezer dan dat een mens dat kan.

Handgemaakt vakwerk is prachtig, maar niet altijd beter dan mensenwerk.... en soms weer wel. Dus een handgespaakkt wiel door een professional? Ja graag!
loknor schreef:
za 24 mar, 2018 12:07
Handgemaakt vakwerk is prachtig, maar niet altijd beter dan mensenwerk.
{beetje tactisch afgeknipt}
Ik weet niet of je die zin precies zo bedoeld hebt, maar ik vind hem wel leuk zo. :lol:
Op het gevaar af belerend over te komen, een opmerking van mijn kant bedoeld als welgemeende tip aan de TS;

De titel van dit draadje laat een, zeker op internet, veelvoorkomende stijlfout zien; het is niet "vervangen voor", maar vervangen door".

"Vervangen voor" schuurt in mijn hoofd net zo vervelend als een slecht afgesteld trapslager. :D
Toevallig heb ik voor een kennis zijn cup en cone as vervangen voor een bbun 55 122mm met crankstel.

Ik heb die oude as er gewoon uit gehaald met een water pomp tang.

Mario
Leon schreef:
za 24 mar, 2018 13:57
loknor schreef:
za 24 mar, 2018 12:07
Handgemaakt vakwerk is prachtig, maar niet altijd beter dan mensenwerk.
{beetje tactisch afgeknipt}
Ik weet niet of je die zin precies zo bedoeld hebt, maar ik vind hem wel leuk zo. :lol:
Hij is inderdaad leuk, ik zal hem niet verbeteren (moet natuurlijk zijn robotwerk) :lol:
Georg schreef:
za 24 mar, 2018 14:03
Op het gevaar af belerend over te komen, een opmerking van mijn kant bedoeld als welgemeende tip aan de TS;
De titel van dit draadje laat een, zeker op internet, veelvoorkomende stijlfout zien; het is niet "vervangen voor", maar vervangen door".
"Vervangen voor" schuurt in mijn hoofd net zo vervelend als een slecht afgesteld trapslager. :D
Ik ben tegenwoordig al blij als er niet precies het omgekeerde geschreven wordt dan wat er bedoeld wordt.
Afbeelding
Tenzij er 'vóór' staat klopt dat gewoon toch?

Maar goed: bottom brackets...

Gezien het gebruik van de fiets en twijfels over de technische staat zou ik hem er uit slopen en er een betrouwbare vierkantas voor terug plaatsen. Zijn de kosten niet en dan hoef je er tijdens een 600km brevet niet achter te komen dat je bottom bracket een soort koffiemolen geworden is :D.
Georg schreef:
za 24 mar, 2018 14:03
Op het gevaar af belerend over te komen, een opmerking van mijn kant bedoeld als welgemeende tip aan de TS;

De titel van dit draadje laat een, zeker op internet, veelvoorkomende stijlfout zien; het is niet "vervangen voor", maar vervangen door".

"Vervangen voor" schuurt in mijn hoofd net zo vervelend als een slecht afgesteld trapslager. :D
Volgens mij heb je gelijk:

"Veel mensen combineren vervangen met het voorzetsel voor, maar dat is niet juist. Het voorzetsel voor is wel juist bij twee synoniemen van vervangen: verruilen en inwisselen."

(https://onzetaal.nl/taaladvies/vervangen-door-voor/)

Dank voor de opmerking. Helaas kan ik volgens mij de titel van dit draadje niet meer bijwerken.