Zes weken fietsen door zeven Balkanlanden

Vragen, verhalen en adviezen relevant voor meer dan één continent.
_Peter_
Forum Lid
Berichten: 2329
Lid geworden op: 19 augustus 2003
Locatie: Apeldoorn
x 60
Ben eigenlijk wel benieuwd naar de staat van de wegen nu, die was een aantal jaar geleden op zijn zachtst gezegd slecht te noemen. Dat zal ook te maken hebben met de bewegende aarde, het viel alleen wel op naast de rest van de Balkan landen.
0 x

Gebruikersavatar
keesswart
Forum Lid
Berichten: 1580
Lid geworden op: 24 juli 2005
Locatie: Leiden
x 249
Contacteer:
De kwaliteit van de wegen wisselt sterk. In Albanië, Kosovo en Montenegro worden nieuwe wegen aangelegd en bestaande wegen verbreed, maar er zijn ook nog veel oude slecht onderhouden wegen. In Macedonië en Bosnië lijkt alles nog wat stil te staan. Griekenland heeft inmiddels tien magere jaren achter de rug, wat ook aan de wegen is te zien (met als aangenaam neveneffect voor fietsers dat er buiten de vakantietijd op het platteland weinig autoritten worden gemaakt).
De staat van de wegen was voor ons vaak een verrassing. Een gele weg op de kaart kan zowel een goede asfaltweg zijn als een erbarmelijk slecht grindpad.
De slechtste asfaltwegen hebben we overigens niet op de Balkan bereden, maar 5 jaar geleden in Italië ten zuiden van Toscane. (Sinds een brug in een autostrada bij Genua is ingestort, weten we dat ook in het noorden van Italië betonrot fataal kan zijn.)
0 x
Kees Swart is fietsend en schrijvend fotograaf: www.keesswart.nl

Gebruikersavatar
keesswart
Forum Lid
Berichten: 1580
Lid geworden op: 24 juli 2005
Locatie: Leiden
x 249
Contacteer:
Woensdag 9 mei 2018. Van Ohrid naar Struga, 22 km

Afbeelding

Ohrid heeft een hele oude binnenstad, die op de werelderfgoedlijst van Unesco staat. Cruiseschepen kunnen hier niet komen en er is ook geen groot vliegveld in de buurt, dus je struikelt hier nog niet over de selfie sticks. De fietsen laten we in het hotel staan. Eerst gaan we op ons gemak koffie drinken en het een en ander bekijken. Zoals de middeleeuwse fresco's in de Sophiakerk.

Afbeelding

Ohrid heeft ook een prachtig openluchttheater, dat in 200 voor Chr. door de Grieken is gebouwd. Oorspronkelijk was het nog veel groter dan nu. Alleen het onderste deel is intact gebleven.
Door de Romeinen werd dit theater gebruikt voor gladiatorengevechten. Ook brachten zij hier christenen om, waardoor dit een gevreesde plek werd. Zo gevreesd, dat bewoners van Ohrid het theater na de instorting van het Romeinse Rijk hebben bedekt met grond en stenen. Een deel van het theater zal ook wel zijn gebruikt voor de bouw van huizen en kerken. Uiteindelijk wist niemand meer dat het hier ooit had gestaan.
Rond 1980 werd het bij toeval teruggevonden. Tijdens bouwwerkzaamheden vond men hier grote stenen met afbeeldingen van Dyonisos, de Griekse god van de wijn en de geestdrift. Archeologen konden hieruit afleiden dat er in deze omgeving een theater geweest moest zijn.
Nu wordt dit antieke bouwwerk weer gebruikt voor theater, ballet en concerten.

Afbeelding

Een deel van de stadsmuren en poorten staan nog overeind, compleet met geharnaste deuren.

Afbeelding

Afbeelding

's Middags fietsen we weer verder langs de oevers van het Meer van Ohrid. Helaas loopt de mooie wandel- en fietspromenade die we gisteren aantroffen, niet verder naar het noordwesten. Wel zijn er binnenwegen langs de rafelranden van de stad, waar je af en toe een glimp van het meer ziet. Verderop kunnen we het water wel goed zien, inclusief het vele zwerfvuil dat erop drijft.
Ook zien we weer donkere stapelwolken onze kant opkomen. De camping, die toch al geen gezellige indruk maakt, lijkt ons nu geen goed idee.
Struga blijkt een in beton gegoten vakantiedorp te zijn voor Macedonische gezinnen en mensen die van lawaaiïge terrassen, lelijke winkels, gokhallen en discotheken houden. Oude houten huizen worden hier verwaarloosd en vervangen door hoge appartementenflats, die vaak niet eens fatsoenlijk afgebouwd worden. Alles wat in Ohrid de sfeer bepaalde - de promenade, het Griekse theater, de middeleeuwse burcht, de stadswallen, de fresco's en de iconen, de nauwe hellende straatjes - ontbreekt in Struga.

Afbeelding

Afbeelding

We stoppen bij een bankje om te onderzoeken waar we het best kunnen overnachten. Corrie opent de reisgids op haar e-reader (In ons geval 'Macedonia' van Bradt, die wat meer diepgang heeft dan vergelijkbare gidsen van Lonely Planet of de ANWB).
Opeens worden we door twee mensen in het Engels begroet.
"O shit", denken we. "Die willen natuurlijk weer een nice room for little money aan ons verhuren." Tot nu toe is dat steeds het geval geweest wanneer mensen ons hier aanspraken, al is het nog niet zo erg als het in India kan zijn ("Hello my friend, how are you?" etc. etc., om dan twee minuten later to the point te komen: "My room is bigger and cheaper than hotels in Lonely Planet".)
Met tegenzin groet ik terug en beantwoord ik de vraag waar we vandaan komen. Dan blijken zij ook uit Nederland te komen en hier rond te fietsen. Nu pas zie ik een stukje verderop hun fietsen staan.
Ze vertellen dat ze in een dorpje hier in de buurt voor 20 euro een kamer hebben gevonden. Ik wissel nog wat ervaringen met ze uit terwijl Corrie, die nog steeds naast me op het bankje zit, met haar hoofd de andere kant op volledig gefocust blijft op haar e-reader. Vijf minuten later gaan de fietsers weer verder.
"Ze zullen jou vast niet erg gezellig hebben gevonden", grijns ik tegen Corrie.
"Nee, sorry, maar mijn hoofd staat er ook helemaal niet naar. Ik wil zo snel mogelijk een fatsoenlijke hotelkamer in dit stomme oord vinden."
Ik kijk nog even naar de donkere lucht en voel nu ook enige urgentie. Binnen een half uur gaat het hier keihard regenen. We zoeken snel een terras met wifi om booking.com te raadplegen. (Voor internet hebben we sinds gisteren wifi nodig, omdat de Albanese telefoonkaart op mijn iPad hier niet meer werkt en internetten met het Nederlandse abonnement op Corries smartphone buiten de EU peperduur is.) Onder een web van telefoonkabels scheuren we door de straten van Struga. De eerste spetters vallen al op de grond wanneer we arriveren bij het hotel dat Corrie had gevonden.

Afbeelding

wordt vervolgd
0 x
Kees Swart is fietsend en schrijvend fotograaf: www.keesswart.nl

Gebruikersavatar
keesswart
Forum Lid
Berichten: 1580
Lid geworden op: 24 juli 2005
Locatie: Leiden
x 249
Contacteer:
Donderdag 10 mei 2018. Van Struga naar Debar, 59 km

Afbeelding

Over een drukke weg fietsen we Struga uit. Na enkele kilometers zijn we het snelverkeer zat en gaan we op zoek naar een alternatieve route. Die vinden we langs de rivier. We zien er zelfs een lokale fietser vanaf komen, wat een hoopgevend signaal is. Het is wel een braamstruiks binnenpad, waar de regen van de laatste dagen flinke plassen heeft achtergelaten. Wanneer we er doorheen fietsen, merken we dat die plassen inmiddels ook bewoond zijn. Kikkers springen alle kanten op terwijl onze wielen zich een weg door het modderige water banen. Corrie, die meer van vogels dan van kikkers houdt, besluit om af en toe maar een stukje te lopen.

Afbeelding

In Dobovjani vinden we tegenover de moskee een gastvrij café met een mooi terras. De vrouw die het café runt, blijkt wat Duits te spreken. Nadat we koffie hebben besteld en een pak hele saaie koekjes bij haar hebben gekocht, verrast ze ons bij de tweede koffieronde met een heerlijk stuk zelfgebakken cake.

Verderop gaan we toch maar de hoofdweg naar Debar volgen, omdat we op een alternatieve route door de bergen vijfmaal zoveel zouden moeten klimmen, waardoor we Debar vandaag niet eens zouden halen. Gelukkig is de weg nu veel rustiger geworden en wordt er niet erg hard gereden. Af en toe hebben we uitzicht op het water van de Zwarte Drin, die voor een groot deel uit stuwmeren bestaat. Via deze rivier stroomt het water van het Meer van Ohrid naar de Adriatische Zee.
We zien ook overal hopen afval langs de weg liggen. Elk plaatsje heeft zijn eigen vuilstort en ik krijg de indruk dat daar niets meer mee gebeurt nadat ratten en straathonden alles weggehaald hebben wat nog enigszins eetbaar is. Uiteindelijk zorgen wind, regen en zwaartekracht ervoor dat het restafval in de rivieren beland, met de zee als eindbestemming.

Afbeelding

Wanneer we Debar bereiken, dreigt het weer te gaan regenen en besluiten we om niet verder te fietsen. We behelpen ons met een lelijk hotel dat zo te zien na de verwoestende aardbeving van 1967 uit de grond is gestampt, maar hebben wel een leuke avond op een overdekt terras met uitzicht op het plein waar het een komen en gaan is van taxi's en minibusjes. Debar is een mix van culturen. Een meerderheid van de bevolking is hier Albanees, verder wonen er flinke aantallen Macedoniërs, Turken en Roma. Aan het Verdrag van Londen in 1913 is te danken of te wijten dat Debar - net als Kosovo - bij het toenmalige Servië ging horen.

Vrijdag 11 mei 2018. Van Debar naar Trnica, 40 km

Afbeelding

Na Debar fietsen we door het dal van de Radika verder noordwaarts. De grootste culturele krent in de pap is het Bigorski klooster. Een groot deel van het oude klooster is in 2009 in vlammen opgegaan, maar inmiddels weer hersteld.
Bij de ingang moet Corrie een zwarte rok aantrekken, hoewel haar knieën al bedekt worden door een driekwartbroek. Later merken we dat de monniken veel soepeler zijn voor scholieren. Een groep mooie, zomers geklede tienermeisjes kan ongehinderd door kledingvoorschriften binnenkomen.
Vanuit het klooster hebben we een weids uitzicht op de besneeuwde bergtoppen die de Albanese grens markeren. Iets lager zien we her en der minaretten staan, die sinds de komst van de Turken rond het klooster zijn verrezen.

Afbeelding

Afbeelding

In de loop van de middag rijden we naar Trnica, in het Nationaal Park Mavrovo, waar we kunnen kamperen bij een winkel annex restaurant. Morgen gaan we proberen om hiervandaan over een bergroute in Kosovo te komen. Op de papieren wegenkaart die we hebben, een recente uitgave van Freytag & Berndt, staat een grensovergang ten zuiden van Restelicë. Deze route wordt ook vermeld op de site van dangerous roads. We zijn benieuwd!

wordt vervolgd
2 x
Kees Swart is fietsend en schrijvend fotograaf: www.keesswart.nl

_Peter_
Forum Lid
Berichten: 2329
Lid geworden op: 19 augustus 2003
Locatie: Apeldoorn
x 60
Ik ben wel benieuwd naar die grensovergang (als die er al is) en of die niet alleen voor de mensen uit de regio zelf is. Ze waren toen nogal van de stempels op de Balkan, (en zonder stempel in je paspoort was je in ieder geval toen illegaal in het land) ik verwacht niet dat dat inmiddels veranderd is. Zelf heb ik destijds de hoofdgrensovergang genomen bij Elez Han dat gaf geen problemen iig.
Even wachten tot morgen dus.
0 x

dijken63
Forum Lid
Berichten: 429
Lid geworden op: 21 juni 2014
x 7
mooie Verrassende route Kees.
Hoop dat je er een boekje van maakt.
Mag ook in e book😁
Dan kunnen wij dit ook nog eens fietsen.
Zijn vast meer liefhebbers die blij zijn dat een route alvast gemaakt is en wat achtergrond info erbij.

Benieuwd naar het vervolg.

Groet Anja
0 x

Gebruikersavatar
keesswart
Forum Lid
Berichten: 1580
Lid geworden op: 24 juli 2005
Locatie: Leiden
x 249
Contacteer:
_Peter_ schreef:
wo 28 nov, 2018 19:02
Ze waren toen nogal van de stempels op de Balkan, (en zonder stempel in je paspoort was je in ieder geval toen illegaal in het land) ik verwacht niet dat dat inmiddels veranderd is.
Wij zijn een stuk of tien grensovergangen gepasseerd en hebben nergens stempels gekregen. Ik liet steeds mijn ID-kaart zien, en daar kun je ook niet zo makkelijk een stempel op zetten :wink:
We zijn echter niet in Servië geweest. Ik heb begrepen dat men met name op de grens tussen Kosovo en Servië moeilijk kan doen. Kosovo wordt door Servië en Bosnië-Herzegowina nog steeds niet als staat erkend. (Ook een aantal EU landen willen Kosovo niet erkennen: Spanje, Griekenland, Cyprus, Roemenië en Slowakije. En enkele grote landen zoals China, India, Rusland, Indonesië en Brazilië.)

dijken63 schreef:
wo 28 nov, 2018 19:34
mooie Verrassende route Kees.
Hoop dat je er een boekje van maakt.
Een echte gids zal het wel niet worden. Teveel werk voor een route die vast niet door honderden fietsers gereden gaat worden. Wel ga ik dit verhaal ook op mijn eigen website zetten met gps-tracks erbij, zodat Balkan liefhebbers die kunnen gebruiken en combineren met andere routes.
1 x
Kees Swart is fietsend en schrijvend fotograaf: www.keesswart.nl

zivojan
Forum Lid
Berichten: 80
Lid geworden op: 15 juni 2017
x 8
Hoe heb je de kaartjes en hoogteprofielen gemaakt bij je verhalen? Ziet er erg mooi uit. Is het een app voor je telefoon?
0 x

Gebruikersavatar
De tovenaar
Forum Lid
Berichten: 3301
Lid geworden op: 13 juni 2002
Locatie: geen
x 33
Contacteer:
zivojan schreef:
do 29 nov, 2018 00:18
Hoe heb je de kaartjes en hoogteprofielen gemaakt bij je verhalen? Ziet er erg mooi uit. Is het een app voor je telefoon?
Dat zijn kaartjes van Ride with GPS. Een voorbeeldje van wat je er allemaal mee kan vind je op https://ridewithgps.com/ride_reports/29 ... g-usa-2017
0 x

Gebruikersavatar
keesswart
Forum Lid
Berichten: 1580
Lid geworden op: 24 juli 2005
Locatie: Leiden
x 249
Contacteer:
De tovenaar schreef:
do 29 nov, 2018 11:27
Dat zijn kaartjes van Ride with GPS. Een voorbeeldje van wat je er allemaal mee kan vind je op https://ridewithgps.com/ride_reports/29 ... g-usa-2017
Klopt. Eerst upload ik de gps-track van de betreffende dag in ridewithgps.com. Dan kies ik voor de kaartsoort OSM Outdoors, omdat die een rustige achtergrond met reliëfaanduiding heeft.
Daarvan maak ik een screenshot dat ik verder bewerk in photoshop: ik knip het hoogteprofiel eruit, geef dat de gewenste breedte en zet dat op de gewenste plek in het kaartje. Tenslotte maak ik er m.b.v. een zelfgemaakte macro een jpg-file van met de juiste pixelomvang. Dezelfde macro gebruik ik voor de foto's.

Het overzichtskaartje aan het begin van dit draadje is gemaakt door Michaël Wannet (het origineel staat hier). (Michaël was de vormgever en uitgever van mijn fietsgidsen en is een paar jaar terug overleden; die dit topic.) Ik heb een fragment uit het origineel geknipt en dat verder bewerkt in een programma voor vectorafbeeldingen.
0 x
Kees Swart is fietsend en schrijvend fotograaf: www.keesswart.nl

zivojan
Forum Lid
Berichten: 80
Lid geworden op: 15 juni 2017
x 8
De tovenaar schreef:
do 29 nov, 2018 11:27
zivojan schreef:
do 29 nov, 2018 00:18
Hoe heb je de kaartjes en hoogteprofielen gemaakt bij je verhalen? Ziet er erg mooi uit. Is het een app voor je telefoon?
Dat zijn kaartjes van Ride with GPS. Een voorbeeldje van wat je er allemaal mee kan vind je op https://ridewithgps.com/ride_reports/29 ... g-usa-2017
dankjewle voor het antwoord. Zier er erg mooi uit. Ik ga het ook uitproberen voor mijn volgende fietsvakantie. Nogmaals hartelijk dank
0 x

Frans & Dieuwertje
Forum Lid
Berichten: 429
Lid geworden op: 15 juli 2013
x 44
Bedankt voor deze heerlijke verhalen en beelden Kees!
Fietsreis inspiratie plus veel info, mag wat mij betreft veel vaker op de WF site ipv al dat andere 'gedoe'. :P

dijken63 schreef:
wo 28 nov, 2018 19:34
mooie Verrassende route Kees.
Hoop dat je er een boekje van maakt.
Mag ook in e book. Dan kunnen wij dit ook nog eens fietsen.
Zijn vast meer liefhebbers die blij zijn dat een route alvast gemaakt is en wat achtergrond info erbij.
Benieuwd naar het vervolg. Groet Anja
Maar Anja, Kees zijn verhaal is zo gedetailleerd dat is toch meer dan genoeg om na te fietsen?
0 x

Gebruikersavatar
keesswart
Forum Lid
Berichten: 1580
Lid geworden op: 24 juli 2005
Locatie: Leiden
x 249
Contacteer:
Zaterdag 12 mei 2018. Van Trnica naar Restelicë, 40 km

Afbeelding

De eerste paar kilometer gaan bergafwaarts langs de weg waar we gisteren al op hebben gefietst. Op het laagste punt van deze dag (iets boven de 900 m) slaan we af naar een mooie grindweg door het bos. Nog eens 8 km verder is een huis waar een auto van de grenspolitie geparkeerd staat. Even later komen we langs een huis met luid blaffende honden, die gelukkig achter een hek staan. We rijden snel door tot een uit de kluiten gewassen hond de weg voor ons verspert. Voorzichtig rij ik op de hond af, die dan een stukje opzij gaat. Hij blaft, maar laat me wel doorfietsen.
Dan passeert Corrie, die de blaffende hond achter zich aan krijgt. Uiteindelijk staakt het beest zijn achtervolging, nadat hij vergeefs nog even zijn tanden in een van haar achtertassen heeft gezet.
Geschrokken kijken we elkaar aan. Dit is nog goed afgelopen. Ik zoek een paar stevige takken en geef er een aan Corrie om achter op de fiets te binden.
"Daarmee kun je een hond misschien op afstand houden, al hoop ik wel dat dit vandaag de enige is."
Na een tijdje krijgen we weer zin in onze expeditie, want de omgeving is schitterend.

Afbeelding

De weg wordt geleidelijk steiler en slechter. Af en toe stroomt er water over de weg, maar het zijn zeker geen IJslandse toestanden.

Afbeelding

Tot nu toe volgen we een gele weg op de Open Fiets Map. Bij Strezimir splitst deze zich in twee witte wegen. De weg die hier naar rechts buigt, moet na 2 km doodlopen bij een huis. De andere weg klimt met enkele haarspeldbochten de Kosovaarse grens over.

Strezimir blijkt te bestaan uit twee roestige, verlaten wooncontainers van de grenspolitie en een half weggespoelde brug. Er staan nergens versperringen of borden.
We krijgen de indruk dat hier al langere tijd niemand is geweest. Op deze website is te lezen: One border crossing, between Rastelica in Kosovo and Strezimir in Macedonia is, officially, for locals only. It's only open from May through September due to weather.
Als dit de grenspost is, is die blijkbaar nog dicht. Misschien moeten we daar wel blij mee zijn, want wij zijn strict genomen geen 'locals'. We slepen de fietsen langs de kapotte brug en vervolgen onze route.

Afbeelding

Tegen tweeën bereiken we Kosovo. Een betonnen paal markeert de grens. Ook hier staan geen borden of versperringen.

Afbeelding

Na een klim gaat het pad verder over een bergkam. Hier is het weer goed te fietsen.

Afbeelding

Verderop krijgt de route wat meer een IJslands karakter met bagger en smeltwater.

Afbeelding

Op 1900 m hoogte liggen nog wat sneeuwvelden. We doen hier hetzelfde wat we op de Noorse Rallarvegen deden: eerst de tassen wegbrengen en het spoor verkennen, daarna de fietsen halen. Met een onbepakte fiets kom je makkelijker door de papsneeuw.

Afbeelding

Corrie heeft ervoor gekozen om met vier niet al te volle tassen te rijden. Dat vindt ze fijner fietsen. En ze houdt me toch wel bij, want als ze fit is, klimt ze sneller dan ik. (Ik ben er aan gewend dat bijna iedereen me inhaalt tijdens een klim, zowel met fietsen als met wandelen. Door alleen met achtertasssen te fietsen, bespaar ik nu wel een paar kilo. Ook handig bij een sneeuwveld als dit, of wanneer we in een hotel zonder lift een kamer op de derde verdieping hebben).

Afbeelding

Afbeelding

De rest van deze bijzondere dag volgt morgen!
0 x
Kees Swart is fietsend en schrijvend fotograaf: www.keesswart.nl

willem.m
Forum Lid
Berichten: 2670
Lid geworden op: 24 november 2005
Locatie: 's-Hertogenbosch
x 164
Contacteer:
Ik kan bijna niet wachten tot deel 2 verschijnt :D . Goed verslag wederom, en gave foto's - nodigt uit tot ook die kant op gaan. Dank voor het delen!
0 x

Gebruikersavatar
keesswart
Forum Lid
Berichten: 1580
Lid geworden op: 24 juli 2005
Locatie: Leiden
x 249
Contacteer:
Wanneer we de sneeuwvelden achter de rug hebben, ontmoeten we de eerste mensen van deze dag. Een Kosovaar en een Kroaat. De Kosovaar spreekt goed Duits. We maken een praatje en vragen hem of hij een goede overnachtingsplek in de buurt kent.

"In Dragaš is een modern hotel, maar in Restelicë kun je ook prima slapen", vertelt hij. "Alleen zullen jullie dat adres niet kunnen vinden. Sla na de brug rechtsaf en vraag dan iemand uit het dorp naar hotel Doša, dat je uitspreekt als Dosja. Duits is hier de meest gesproken vreemde taal, omdat veel bewoners in Duitsland of Oostenrijk hebben gewerkt. Restelicë is niet ver meer. Zo dadelijk nog een heuvel over, dan langs een boerderij en daarna komt er asfalt."
Corrie vraagt of er ook loslopende honden bij die boerderij zijn.
"We rijden er zo langs. Ik zal de eigenaar even waarschuwen dat jullie eraan komen, zodat hij zijn honden kan intomen."
De man vertelt verder dat er enkele dagen geleden een groot festival in het dorp was.
"De hele nacht wordt er dan gedanst. Geen feest voor mensen van onze leeftijd, maar duizenden jongeren uit heel Europa komen er op af."
"Die dans zijn we dan mooi ontsprongen", grijns ik tegen Corrie. (Een video van het festival is hier te zien.)

We fietsen de volgende heuvel op en dan begint het te regenen. We spurten naar het eerste huisje van Kosovo. 'Ajret babetu ziciru serifi od unuka erkan serifi, 2014', lees ik op de muur. We openen een traliedeur en treffen een soort wachtruimte met een bank aan. Op de grond liggen wat lege verpakkingen van mensen die hier geweest zijn. We eten de crackers op die we de berg opgesjouwd hebben en wachten we tot het weer droger wordt.

Afbeelding

Achter ons komt de hoogste berg van Macedonië en Albanië uit de wolken, de 2764 m hoge Korab.

Afbeelding

Voor ons zien we Restelicë in de diepte liggen.

Afbeelding

Tijdens de afdaling rijden we langs een muur van sneeuw.

Afbeelding

Dan komt het beloofde asfalt. In een bocht komen we de twee mannen weer tegen bij een bron, waar ze hun jerrycans vullen.
"Dit water is beter dan kraanwater", vertelt de Kosovaar. "Ook het voedsel dat je hier kunt krijgen, is lekkerder en natuurlijker dan wat er in de supermarkt ligt. Geen conserveermiddelen, geen kleurstoffen, maar puur natuur. Alles bio."
Hij haalt wat snoepgoed uit een zakje en deelt het aan ons uit.
"Kennen jullie dit?"
"Ja, dat is baklava", zegt Corrie.
"Baklava uit deze streek, zonder toevoegingen. Alles bio!", benadrukt de man nog eens, terwijl hij de plastic zak achteloos op de grond gooit.

Nu komt Restelicë snel dichterbij. In het dal zien we dicht op elkaar gebouwde huizen, waarboven twee paar minaretten hoog uitrijzen.

Afbeelding

Met piepende remmen komen we tot stilstand in het dorp. Mannen op ronkende minitrekkers, vrouwen met aangelijnde koeien en meisjes met of zonder hoofddoek kijken verbaasd op. Wanneer Corrie een oudere man vraagt of hij hotel Doša kent, lijkt hij haar niet te begrijpen. Bij een andere man heeft ze meer succes.
"Folge mir", zegt hij. Door een wirwar van hellende straatjes volgen we de man, die bij ieder café trots laat zien dat hij twee vakantiefietsers heeft geadopteerd.
"Turist, turist", horen we meer dan eens rondbazuinen.

De gids vraagt of we kinderen hebben, waarop Corrie ontkennend antwoord. Dan slaakt hij een droevig "Aaaach..." uit en kijkt hij ons aan met een mengeling van ontzetting en erbarmen.
"In Nederland maken veel vrouwen andere keuzes", probeert Corrie uit te leggen. Ik denk niet dat de man er veel van begrijpt, al verraadt zijn kennis van het Duits dat hij meer van de wereld heeft gezien dan dit dorp. Het zou me niet verbazen als zijn waarden en normen niet eens zoveel anders zijn dan die van mijn ouders waren.
Ik kijk om me heen en zie veel jonge mensen rondlopen, die zich snel voort zullen moeten planten om hier aan de norm te voldoen. Wel zullen de meesten van hen hun geluk wat verder van huis moeten zoeken, anders wordt het wel erg vol in dit nauwe dal tussen hoge bergen. Dat is misschien wel het grootste verschil met Urk, het kinderrijkste dorp van Nederland, dat nog een tijdje uit kan dijen in de ruime Noordoostpolder. Al hoeven ze in Restelicë niet beducht te zijn voor een stijgende zeespiegel.

Onze gids haalt een oude man met een Turks hoedje uit een café. Wij kunnen hem niet verstaan, maar begrijpen dat dit meneer Doša moet zijn. Hij brengt ons naar een huis, waar we de fietsen kunnen stallen in een kamer die nog in aanbouw is. Een verdieping hoger zijn enkele kamers met bedden en een douche. De lakens zijn zo te zien sinds het festival nog niet gewassen, dus halen we onze slaapzakken tevoorschijn. Voor hij ons heeft verteld wat deze kamer kost, en of het met of zonder ontbijt is, is de oude heer weer vertrokken. We hebben geen idee waar we hem terug kunnen vinden.

Dat laatste blijkt geen probleem te zijn. Zodra we het dorp weer ingaan om wat te gaan eten, lopen we al snel tegen meneer Doša aan. Hij wijst ons de weg naar een eetgelegenheid drie straatjes verder. Uit de Servisch-Albanese menukaart maken we op dat er in ieder geval kebab is. Of alles hier bio is, betwijfel ik. Misschien wel halal?

Afbeelding

Later ben ik erachter gekomen dat de bewoners van Restelicë (de Albanese naam) of Restelica (de Slavische naam) tot de Gorani behoren, die vooral in het uiterste zuiden van Kosovo wonen (dat er op de landkaart uitziet als een wormvormig aanhangsel) maar ook in negen dorpen net over de grens in Albanië en twee dorpen in Macedonië. Hun taal is een mengeling van Macedonisch, Turks, Bosnisch en Servisch, hun geloof is islamitisch. Vroeger waren de Gorani een van de vele etnische minderheden in Joegoslavië, maar sinds Kosovo zich van Servië heeft afgescheiden, vallen ze tussen wal en schip. In Kosovo spreken ze de verkeerde taal en in Servië hebben ze het verkeerde geloof.

(Een probleem waar ook de uit Kosovo afkomstige familie van Taida Pasic, die van Rita Verdonk haar eindexamen niet in Nederland af mocht leggen, mee te maken had. Taida bleek slimmer te zijn dan Rita. Enkele jaren geleden zag ik haar met een paar studenten staan roken voor de ingang van een Leidse studentensociëteit. Na haar studie is ze als advocaat gaan werken in Amsterdam en New York).

In deze uithoek van Kosovo moeten ouders gokken welk onderwijs het best is voor hun kinderen, het Kosovaarse of het Servische systeem. Beide schoolsystemen zijn te vinden in hetzelfde gebouw (zie hier), maar hanteren een andere taal en gebruiken totaal verschillende geschiedenisboeken. Kosovaarse diploma's worden niet erkend in Servië, Servische diploma's niet in Kosovo.

wordt vervolgd
1 x
Kees Swart is fietsend en schrijvend fotograaf: www.keesswart.nl

dik5
Forum Lid
Berichten: 963
Lid geworden op: 03 augustus 2005
Locatie: Hillegom
x 16
Dankje wel Kees,het was weer leuk en boeiend,ook de foto,s
Dirk
0 x

Gebruikersavatar
keesswart
Forum Lid
Berichten: 1580
Lid geworden op: 24 juli 2005
Locatie: Leiden
x 249
Contacteer:
Zondag 13 mei 2018. Van Restelicë naar Prizren, 54 km

Afbeelding

"Allahu akbar!" galmt het door onze kamer. Het is nog amper licht wanneer we worden gewekt door de versterkte gebedsoproep van de nabijgelegen minaretten. Een uur later lopen we naar een winkel die er van buiten uitziet als een sjofele schuur, maar van binnen een moderne supermarkt blijkt te zijn. Met jus d'orange, yoghurt, muesli en verse aardbeien lopen we terug door de steile straatjes. Corrie struikelt over een betonnen richel en wordt direct opgevangen door een alerte voorbijganger. Extra voorzichtig lopen we nu verder en proberen we kuilen, hobbels, losse stenen, uitwerpselen van koeien en voorbijscheurende minitrekkers te ontwijken.
Nadat we hebben afgerekend met meneer Doša, fietsen we Restelicë uit en zoeven we bergafwaarts naar Krushevë, waar we midden in een schaapskudde tot stilstand komen.

Afbeelding

Afbeelding

We vervolgen onze tocht door een schijnbaar onbedorven landschap, maar als ik wat beter kijk, zie ik enorme hoeveelheiden zwerfplastic in de beken liggen (goed te zien op deze video). Toch worden hier ook veel oude spullen verzameld, gerepareerd en opnieuw gebruikt. In sommige dorpen zijn complete voortuinen gevuld met autowrakken, meubilair of wasmachines.

Afbeelding

Langs iedere weg treffen we gloednieuwe straatnaambordjes aan. In principe tweetalig en altijd in latijns schrift. De Albanese afkorting voor straat is rr (rrugë), de Servische tegenhanger is ul (ulica). Veel straten zijn genoemd naar gebeurtenissen en - in de ogen van de meeste Kosovaren - helden uit de oorlog van twintig jaar geleden. Zoals de 'Straat van de exodus in 1999' en de 'Bill Clintonstraat'.

Afbeelding

Afbeelding

Na een lange en steile afdaling rijden we Prizren binnen, de tweede stad van Kosovo met een prachtige ligging. In de veertiende eeuw was Prizren enige tijd hoofdstad van het Servische Rijk, waar toen ook Albanië, Macedonië en een groot deel van het huidige Griekenland deel van uitmaakten. In de eeuwen die volgden, was Kosovo een deel van het Ottomaanse Rijk. De Serviërs trokken zich geleidelijk terug naar het noorden en hun plek werd ingenomen door Albanese bergbewoners, die zich steeds meer tot de islam bekeerden (zie dit artikel uit 1991, waarin de Kosovaarse oorlog al min of meer werd voorspeld). In 1913 kwam er een eind aan de Turkse overheersing. Servië was als overwinnaar uit de Eerste Balkanoorlog gekomen en trok bij de Vrede van Londen aan het langste eind: het kreeg Kosovo.

Afbeelding

's Avonds lopen we naar de vijf eeuwen oude stenen brug en langs de 17e-eeuwse Sinan Pasha moskee.

Afbeelding

wordt vervolgd
0 x
Kees Swart is fietsend en schrijvend fotograaf: www.keesswart.nl

Gebruikersavatar
CarlW
Forum Lid
Berichten: 218
Lid geworden op: 17 augustus 2010
Locatie: Brussel
x 24
Foto's en verslag zijn moeilijk te verbeteren maar als je blijft oefenen zal je die 100 km per dag nog wel eens halen hoor.
0 x

dik5
Forum Lid
Berichten: 963
Lid geworden op: 03 augustus 2005
Locatie: Hillegom
x 16
CarlW schreef:
zo 02 dec, 2018 08:43
Foto's en verslag zijn moeilijk te verbeteren maar als je blijft oefenen zal je die 100 km per dag nog wel eens halen hoor.
Waarom zou hij??
Er komen dan vast niet meer zulke mooie foto,s en verslag :D
“Less is more” :wink:
Dirk
0 x

bert sitters
Forum Lid
Berichten: 7348
Lid geworden op: 22 juli 2002
Locatie: Amsterdam
x 50
Ha die Kees,

Prachtig verslag.

Komt er ook een lezing?
0 x
En hoe verder hij ging, des te langer was zijn terugweg. www.fietsrondje.nl


Terug naar “Algemene Bestemmingen en Reisverhalen”

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 3 gasten