Fietsen in Noorwegen

Algemene informatie
• Bevolking en taal
• Overnachten
• Eten en drinken
• Gezondheid en veiligheid
• Andere wetenswaardigheden


Informatie speciaal voor fietsers
• Het beste fietsseizoen
• Wegen en verkeer
• Onderdelen en reparatie
• Vervoer
• Fietsroutes


Informatiebronnen
• Kaarten
• Reisgidsen
• Boeken
• Verhalen van fietsers
• Organisaties
• Internetsites


foto: Harry Wagenaar (1999)

Bevolking en taal

Bevolking
De Noren zijn redelijk afstandelijk, maar wel vriendelijk en als het nodig is behulpzaam. Als een gesprek eenmaal is aangeknoopt, kunnen ze ook erg gastvrij zijn en je spontaan uitnodigen in hun woning.

Taal
Veel Noren spreken Engels, maar het leren van wat basiswoorden wordt erg sympathiek gevonden.

Overnachten

Kamperen
• Er zijn voldoende campings, maar die kunnen wel prijzig zijn. Voor de meeste campings betaal je Nkr 60-150 voor één tent, maakt niet uit of je met 1 of 2 personen bent. Warme douche moet je vaak apart betalen. Campings in en om grote steden zijn meestal duurder. Campings hebben vaak een keuken of eetruimte. Een overzicht van campings vind je op www.nafcamp.com/sok_eng2.html ; er zijn overigens veel meer campings te vinden in het land.
• Spironski "Mijn ervaring is dat er dichter bij de steden minder campings zijn dan in het binnenland. Daar zijn er behoorlijk wat die ik zeker niet duur vind. Irritant is wel dat je altijd muntautomaten hebt in de douches, maar daar staat tegenover dat je bijna altijd (gratis) in een kookruimte kunt koken. De kwaliteit van de campings is gewoon goed en basic. Groot voordeel: ze zijn altijd erg rustig, Noren storen elkaar (en jou) niet."
• Vrij kamperen is vanwege het zogeheten “Allemansrecht” toegestaan op minimaal 150 meter van bebouwing mits je netjes met de natuur omgaat. Soms is het in rotsachtige gebieden lastig een goed kampeerplekje te vinden. Kampeer in de zomer altijd in de wind om de muggen de baas te blijven. Langs de fjorden sta je al snel dicht bij een huis. Jim (augustus 2006): tijdens mijn 3-weekse vakantie tussen Bergen en Trondheim stond er nagenoeg geen wind en er waren geen muggen.
• Peter Rodenburg (2007): "Jachthaventjes langs de fjorden hebben vaak voorzieningen voor zeilers die ook voor fietsers interessant zijn, zoals toiletten, warme douches (ca. 10-20 NKr) en wasmachines. Een enkele keer kon ik, met toestemming van de eigenaar, op een parkeerterrein voor auto's (grasveld) bij de toiletten kamperen."

Ho(s)tels
• Hotels zijn vaak redelijk luxe en erg duur. Er zijn enkele jeugdherbergen (soms in saaie schoolgebouwen), maar deze zijn ook aan de prijzige kant, Nkr 125-230 op slaapzaal (2006).
• Een goed B&B in Oslo: Ragnar & Frode, Hasleveien 8. Perfect adres om je fietsdoos achter te laten.
• Bieni (2006): "Een erg leuke plek om te overnachten is bij Eplet, Bed & Apple van Trond Henrik (ook wereldfietser) in Solvorn. Je komt er langs op weg van Sogndal naar Skolden (Romantic road, in Solvorn pontje nemen naar Urnes). Je kunt er een kamer nemen bij slecht weer, of je tent opzetten (double room 500kr, tent 80kr). Erg leuke sfeer! Je kunt binnen koken en genieten van het uitzicht op het fjord en relaxte muziek bij de houtkachel. Of lekker in de hangmat liggen in de zon. Een echte aanrader! Als je tijd genoeg hebt en weinig geld, kun je helpen met frambozen plukken (of ander fruit) en hoef je je overnachting in je tent niet te betalen. Hij kan je ook goede fietstips geven over Noorwegen. Zie www.eplet.net ."

Particulieren
• Onderweg zijn er veel hutten op campings maar ook bij particulieren. Op een regenachtige dag een welkome luxe.
• Jim (augustus 2006): ik heb in Bergen en Trondheim gratis overnacht door gebruik te maken van het gastheerschap van leden van de Hospitality Club, met name in de steden van het dure Noorwegen een uitkomst.

Eten en drinken

• Overal is voldoende eten en drinken verkrijgbaar. De prijzen liggen wel een stuk hoger dan in Nederland.
• Langs de kustroute zijn er veel dorpjes met supermarkten op korte afstand van elkaar. Openingstijden variëren sterk, in grotere plaatsen vaak tot 20.00 uur en zijn hier en daar ook op zondag geopend. In kleine dorpjes kunnen ze om 17.00 uur dicht zijn. Vóór 10 uur 's ochtends zijn de winkels vaak nog dicht. Als je voor die tijd een dorp uit bent en je hebt geen noodrantsoen, dan moet je dus zeker weten dat je voor 17.00 uur weer een winkel of eetgelegenheid zult vinden.
• Kees Swart: "Soms blijkt een dorp op de kaart een gehucht met 5 huizen zonder winkel te zijn. In de provincie Nordland (tussen Trondheim en de Lofoten: ongeveer zo groot als Nederland met maar 250.000 inwoners!) hebben we langs de kustweg wel eens 80 km lang geen winkel gezien."
• Winkeltjes zijn niet altijd herkenbaar: informeer dus altijd ter plekke.
• Bij sommige campings en benzinestations zijn ook etenswaren, zoals brood, verkrijgbaar.
• Water uit bergstromen is goed te drinken.

Gezondheid en veiligheid

• Muggen kunnen soms erg vervelend zijn. Koop een goede muggenolie, zorg voor een "knuttendichte" tent en sta altijd in de wind. Kook voordat in de avond de wind gaat liggen. Jim (augustus 2006): tijdens mijn 3-weekse vakantie stond er geen wind en had ik nagenoeg geen muggen gezien.

Andere wetenswaardigheden

• Geld pinnen is overal mogelijk.
• Creditcard en pinpas zijn in alle grotere plaatsen bruikbaar.
• Gratis internet toegang en E-mail is vrijwel overal mogelijk in de openbare bibliotheken.
• Munteenheid is de Noorse Kroon.
• Studenten krijgen flinke korting in het openbaar vervoer, musea, theatervoorstellingen e.d. wanneer ze hun studentenkaart kunnen laten zien. Nelet (2007): "Op reis met de Hurtigruten krijg je zelfs 50% (!!!) korting op de reis zelf (dus niet op hut oid). Mij scheelde dat zo'n 850 kronen (ca. 100 euro) op de reis van Bergen naar Trondheim."

Beste fietsseizoen

• Er zijn qua temperatuur en neerslag grote verschillen tussen noorden, westen en zuiden van Noorwegen. Over het algemeen kan het weer snel veranderen. In de zomer is de kans op regen, vooral aan de kust, groot.
• De zomers kunnen ook warm zijn: tot 25 graden is geen uitzondering. In de maanden juni - augustus is het in het noorden (bijna) de hele dag licht, waardoor het al snel vrij warm kan worden. Een bijzondere ervaring. Ook zijn er eind juli en augustus minder muggen.
• De herfstperiode (september/oktober) is erg mooi, vanwege de intensieve herfstkleuren. Ook heb je nauwelijks last van muggen. Het weer kan dan nog redelijk zijn (zonnig en redelijke temperaturen), maar kan snel omslaan naar koud weer (sneeuw).

Wegen, verkeer, bewegwijzering

Wegen
• Doorgaande wegen in Zuidwest-Noorwegen zijn zeer goed. Er zijn enkele onverharde wegen met gaten, en verharde wegen van mindere kwaliteit.
• Tunnels zijn soms vervelend, zeker als je geen (goed) licht hebt op je fiets. Dus zorg voor goed licht of vraag aan automobilisten om achter je te gaan rijden bij lange onverlichte tunnels (zijn er gelukkig niet zoveel). Alle tunnels langs de kustroute waren prima verlicht en geventileerd. Sommige tunnels zijn door middel van de oude bergweg te omzeilen.
• Stijgingspercentages kunnen vrij fors zijn. Uitzichten zijn echter vaak mooie beloning en er is dan weinig verkeer. Op basis van de landkaarten zijn steile passages niet altijd herkenbaar als slingers van haarspeldbochten. Sommige rechte wegen kunnen zeer steil zijn (tot 13%).
• Tot juni kunnen sommige kleinere wegen door bergen en over hoogvlakten door sneeuw geblokkeerd zijn.
• Let er op dat het op sommige wegen en in sommige tunnels niet geoorloofd is te fietsen!!
• Er zijn opvallend veel goede fietspaden in de buurt van de wat grotere plaatsen (altijd prettig), maar binnen de gemeentegrenzen zijn de fietspaden vaak een weinig consistent allegaartje van wegen en paadjes aan wisselende zijden van de weg. In feite fiets je vaak gewoon over het trottoir en moet je bij kruisingen regelmatig de stoep weer op en af.

Verkeer
• Hoewel Noorwegen dun bevolkt is, valt de drukte op wegen tegen. Alleen achteraf weggetjes zijn heerlijk rustig.
• De E6 ten noorden van Mo i Rana is druk maar nog zeer goed te fietsen (beter kun je tot Bodø de rustige weg nr. 17 volgen) Deze kustroute is vanwege de vele veerpontjes relatief verkeersarm in vergelijking met de E6. De meeste Noren fietsen deze route overigens van noord- naar zuid vanwege de overheersende windrichting. De meeste buitenlanders fietsen echter van zuid naar noord (met als eindbestemming Noordkaap).

Bewegwijzering
Bewegwijzering is goed, maar met de Cappelen's kaarten heb je niet echt een bewegwijzering nodig.

Onderdelen en reparatie

• In grotere plaatsen is meestal wel een fietsenwinkel.
• Minko: "Zelfs in een piepklein gehucht was er een sport annex fietsenzaak waar ze (toevallig?) een gesprongen veertje van de gripshift hadden. Later in Nederland bleek zo'n onderdeel helemaal niet leverbaar te zijn, ze verkopen uitsluitend complete sets. Lokale bevolking bleek ook zeer hulpvaardig toen ik met pech in the middle of nowhere mijn versnellingsapparaat stond te repareren."

Vervoer

Voortransport
• Vliegtuig: Verscheidene luchtvaartmaatschappijen als KLM, Lufthansa en SAS vliegen op Oslo. Het meenemen van de fiets is per maatschappij verschillend. Altijd verstandig om bij het boeken naar de voorwaarden te informeren.
• Boot: Er vaart geen rechtstreekse boot meer van Nederland naar Noorwegen. Tussen Denemarken en Noorwegen varen ferries op verschillende trajecten, zoals Hirsthals-Kristiansand, Hirthals-Oslo, Frederikshavn-Larvik (alledrie Color Line), Kopenhagen en Oslo (DFDS Seaways) en Frederikshavn en Olso (Stena Line). Tussen Kiel in Duitsland en Oslo vaart ook een ferry (Color Line). Op www.seabridges.com is informatie aan te treffen over de veerverbinding tussen Hirtshals en Langesund. Smyril-line vaart naar Noorwegen vanuit onder andere Denemarken, de Shetlandeilanden en IJsland: www.smyril-line.com .
• Bus: Er rijden fietsbussen naar Hirsthals in Noord-Denemarken, vanwaar je met de boot verder kunt reizen naar verschillende plaatsen in Noorwegen. Meer informatie op www.fietsvervoer.nl .

Binnenlands vervoer
• Boot: In Noorwegen kun je vaak gebruikmaken van veerboten om de fjorden over te steken. Zie www.seabridges.com .
• Trein: In de meeste treinen mag je tegen betaling je fiets meenemen, informeer vooraf. In lange afstand bussen kun je vaak tegen betaling de fiets meenemen. De fiets kan mee in bagagewagon. Reserveren is wel noodzakelijk en je dient zelf te laden en te lossen. Treinen zijn zeer comfortabel en kan je via de site van NSB vooraf boeken; dan kosten de lange routes Nkr 199. Boek je later of ter plekke dan kom je boven de Nkr 750 uit (prijzen 2006).
• Bus: In de bussen kan de fiets meestal onderin het bagageruim mee.
• Vliegtuig: Een vrij goedkope manier om binnen Noorwegen te vliegen is via Norwegian ( www.norwegian.no ). Ook Wideroe ( www.wideroe.no ) vliegt binnenlandse vluchten in Noorwegen.

Fietsroutes

• Op www.bike-norway.com/engelsk.asp vind je een aantal interessante bewegwijzerde fietsroutes.
• Kettler brengt een Duitstalige fietsrouteboekje uit. Voor meer informatie en updates zie www.kettler-verlag.de .
• Karel Das heeft een fietsroute uitgezet in Zuid-Noorwegen, bestaande uit 23 etappes van rond de 50 kilometer: http://home.planet.nl/~karel.das .
• De Kystriksveien/Kustroute heeft een eigen website: www.rv17.no .
• North Sea Cycle Route : een rondje van 6000 km om de Noordzee. Zie www.northsea-cycle.com . Meer informatie vind je in Wouter Bazens "Informatie brochure North Sea Cycle route", te bestellen via de Fietskaart Informatie Stichting: www.fietskaartinformatiestichting.nl .
• Een must voor iedere fietsliefhebber is de Rallarvegen tussen pakweg Finse en Myrdal, volledig onverhard en autovrij.
• De langeafstandsfietsroutes zijn goed bewegwijzerd en ook prima zonder routeboekje te volgen.
• Gert en Esther fietsten in de zomer van 2007 een rondje Zuid-Noorwegen van 1650km. Ze zijn gestart in Larvik en dan met de klok mee lang de kust gefietst tot aan Bergen. Daarna landinwaards langs het Hardangerfjord en over de Hardangervidda. Dat hebben ze twee keer gedaan heen en terug en vervolgens weer naar Geilo met de trein. Toen zijn ze weer naar het zuiden gegaan naar Larvik. Gert: "Een fantastische trip. Als ik het nog een keer zou doen zou ik echter Bergen links laten liggen. We hebben een weblog bijgehouden, wellicht leuk http://dezomervan2007.blogspot.com "

Kaarten

• Statens brengt een watervaste fietskaart uit waarop alle tunnels staan aangegeven én of je er met de fiets doormag. De schaal is 1:1.000.000.
• Cappelen (1:325.000). Deze kaarten voldoen prima. Bevat informatie over campings, musea etc. Soms kleine foutjes, ook over bootverbindingen. Deze veranderen nogal eens (dwz. worden opgeheven) omdat er nieuwe tunnels zijn aangelegd. Niet alle (kleine) tunnels staan op de kaart. Er staan geen hoogte lijnen op de kaart waardoor het reliëf niet goed te bepalen valt.
• Freytag & Berndt (1:250.000 - 1:400.000). Op deze regiokaarten staan campings en hotels aangegeven. Het reliëf is ingekleurd maar de hoogten van de bergpassen zijn niet aangegeven. De kaarten zijn wel verouderd (nieuwe veerverbindingen en nieuwe wegen ontbreken) en onnauwkeurig (kleinere plaatsjes ontbreken). De kaart is bovendien van matige kwaliteit papier (begint snel te scheuren).
• Statens Kartverk (1:250.000). Deze regiokaarten voldoen erg goed. Er staan hoogtelijnen op, al zijn de hoogteverschillen moeilijk af te lezen. Statens Kartverk heeft ook kaarten online: Norgesglasset, inzoomen tot op zeer gedetailleerd niveau.

Reisgidsen

• Uitgever Castor Forlag brengt enkele fietsboekjes uit, met geplastificeerde kaarten op schaal 1:100.000. Zie: www.castorforlag.no (met informatie in het Nederlands).
• Wouter Bazen (2007) "Informatie brochure North Sea Cycle route", te bestellen via de Fietskaart Informatie Stichting: www.fietskaartinformatiestichting.nl .
• Kettler Verlag (2006) "Norwegen per Rad". Ter voorbereiding is deze Duitstalige gids zeker aan te bevelen. Voor meer informatie en updates zie www.kettler-verlag.de .
• "Tunnelguide for syklister". Handige en gratis gids waar alle tunnels in zijn aangegeven die verboden zijn voor fietsers en of ze wel of niet verlicht zijn. Volgens het boekje heeft de NAF (Noorse ANWB) wagens rondrijden met fietsrekken, die gestrande fietstoeristen door een tunnel kan helpen. Hij is alleen in Noorwegen verkrijgbaar.
• ANWB-gids Noorwegen: goed bruikbaar.
• Lonely Planet (2005) "Norway". Prima gids.
• Lonely Planet (2005) "Scandinavian Europe".
• Rough Guide (2006) "Norway". Prima gids, maar vooral gericht op steden en ZW-Noorwegen.

Boeken

• Frouke Feenstra (2005) "Rotonde Noordzee". Een verslag van de North Sea Cycle Route. Uitgave in eigen beheer, te bestellen via www.froukefeenstra.nl .
• Hans Metz (2001) "Fietstocht naar de Noordkust van Europa". Uitgegeven in eigen beheer. Te bestellen door 10 euro over te maken op Giro 4847344 t.n.v. Hans Metz, Haarlem.
• Bart Lodewijks en Huig Bartels "Nooit meer naar de Noordkaap". Fietsreisverhaal
• W.F. Hermans "Nooit meer slapen". Geen fietsverhaal, maar een must voor Noorwegengangers.
• Josie Dew: De wind in mijn wielen, uitgeverij Arena, ISBN: 9069744937. Verzamelbundel met onder andere een fietsreis naar de Noordkaap.

Verhalen van fietsers

Reisverslagen in de Wereldfietser en andere tijdschriften
• Lars Schneider "Fietsen en Wildkamperen: Langs de Noorse Costa Blanca." Op Pad (nr. 4, 2007) pp. 24-31.
• Sjiva Janssen "Fietsen op de Lofoten: Eilandhoppen op z'n Noors" Op Pad (Juni 2005) pp. 18-23.
• Ellen van der Zwan en Elmar van Drunen "Wat te doen na de Noordkaap? Het ruige landschap naar Kirkenes." De Wereldfietser (Herfst 2004) pp. 15-17.
• Peter Duijf "Een fietsdroomreis naar het koude noorden: Nooit de Noordkaap gezien!" De Wereldfietser (Zomer 2004-3) pp. 9-11.
• Antoine Heideveld en Jennifer Hofstede "We fietsen om een zeetje heen: De North-Sea Cycle-Route" De Wereldfietser (Zomer 2004-3) pp. 29-31.
• Luddo Oh "Fietsen van zomer naar winter." De Wereldfietser (Zomer 2003) p. 21.
• Sandra de Koster "Mysterieus stippellijntje: onbegaande paadjes in Noorwegen." De Wereldfietser (Winter 2003) pp. 14-17.
• Sjiva Janssen "Stavanger - Røros." Op Pad (Juni 2003) pp. 38-43.

Reisverslagen op het Forum

Reisverslagen elders op het Internet
• Carl maakte in 2007 een fietstocht van Nederland naar de Noordkaap: www.freewebs.com/carlsfietstochten
• Harry maakte in 2006 op de fiets een tocht van Egersund naar Kristiansand. Een uitgebreid verslag met foto's en info vind je op zijn site: http://members.home.nl/harryopdefiets
• Jeffrey "the lonely push biker" Kroeze fietste in 2006 van Kristansand naar de Noordkaap via toeristische (auto)routes: www.the-lonely-push-biker.eu
• "Lonely cyclist" Erik Nomden fietste van Stavanger naar de Noordkaap (2006): http://stimpy.rtij.nl/lonelycyclist/Nlstartpagina.htm
• Op de site van Jim van den Berg tref je info over een 3-weekse vakantie van Bergen naar Trondheim (2006).
• Lees het verslag van Patricia en Ewout (2006) op: http://members.chello.nl/e.eijsden
• Marco van de Velden fietste in 2005 van Goor naar de Noordkaap. Op zijn website vind je een mooie foto's: http://members.home.nl/marcovdvelden .
• Frouke Feenstra fietste in 2005 bijna de hele North Sea Cycle Route. Meer informatie, ook over haar boek "Rotonde Noordzee", vind je op: www.froukefeenstra.nl
• JW en Gu fietsten in de zomer van 2005 door Noorwegen: www.fietsenineuropa.nl
• www.fietsjunks.nl : reisverhaal en prachtige foto's van fietsjunks El & El (2005).
• Cees Apon fietste in 2003 door Noorwegen: www.ceesapon.nl .
• Ralph Schneiders fietste in 2003 door Noorwegen: http://members.home.nl/fietsvakantiepagina .
• http://wizardofoh.nl/ : reisverhaal van Minko Oh (2001, 1993).
• http://home.iae.nl/users/stefanm/ : reisverhaal en informatie van Stefan Maas.
• Dick en Els fietsten vanaf 1998 door vele landen, waaronder Noorwegen: www.dickenels.nl .

Organisaties

• Norges Cykleforbund: Hauger Skolevei 1; N 1351 Rud Email; cykle@nif.idrett.no .
• Syklistenes Landsforening: P.O. Box 9843 11A; N 0132 Oslo; 00 47 22719293. Heeft fietskaarten en Engelstalige brochures.
• Norwegian Cycklist Federation: Storgt. 23c; Postboks 8883; Youngstorget 0028; Oslo; post@slf.no ; www.slf.no .
• Cycle Tourism in Norway: P.O. Box 448; Sentrum; 0104 Oslo; www.bike-norway.com . Heeft informatie over zo'n 15 routes, waaronder de Coastal Trail, de North Sea Cycle Route, de Lofotenroute, Røros, en Rallarvegen.

Internet sites

• www.cycletourer.co.uk : Engelstalige site met veel informatie over fietsen in Noorwegen.
• www.noorwegen.pagina.nl : Veel info en reisverhalen.
• www.visitnorway.com : Algemene toeristische informatie.
• www.fietsvakantiepagina.nl/noorwegen.htm : Informatie over fietsen in Noorwegen.
• www.colorline.no : Voor informatie over veerdiensten tussen Denemarken en Noorwegen en Duitsland en Noorwegen.
• www.stenaline.com : Voor informatie over veerdiensten tussen Denemarken en Noorwegen.
• www.dfdsseaways.com : Voor informatie over veerdiensten tussen Denemarken en Noorwegen.
• www.fietsvervoer.nl : Voor informatie over fietsbussen.
• www.bike-norway.com : Info over diverse bewegwijzerde fiets routes.
• www.rv17.no : Voor informatie over de Kystriksveien/Kustroute.
• www.northsea-cycle.com/lande_index.html : North sea cycle route (een rondje van 6000 km om Noordzee)
• www.bbnorway.com : Voor informatie over bed en breakfast adressen in Noorwegen.


Klik hier voor algemene sites over:

• Gezondheid en veiligheid
• Visa en adressen van ambassades
• Reisgidsen en kaarten
• Internetcafés
• Wisselkoersen
• Fietsverhalen
• Fietsvervoer